KOMISJA WYBORCZA

«powróć

Wraz z kolejnymi reformami, inicjowanymi przez Jego Świątobliwość Dalajlamę w celu demokratyzacji systemu administracji tybetańskiej, rosła rola wyborów, jako procesu, zapewniającego Tybetańczykom bezpośredni udział w sprawowaniu władzy. W trosce o ich sprawny przebieg, powołano Tybetańską Komisję Wyborczą - stały organ konstytucyjny (mówi o niej Rozdział VIII Karty, w Artykułach 96-99). Tybetańska Komisja Wyborcza działa na dwóch poziomach: Centralna Komisja Wyborcza jest organem naczelnym, któremu podlega 65 lokalnych komisji wyborczych w Indiach, Nepalu, Bhutanie, Europie, Ameryce Północnej, Tajwanie, Japonii i Australii.

Do zadań i uprawnień Komisji Wyborczej należy przeprowadzenie i nadzorowanie wyborów do Tybetańskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych, Marszałka i Wicemarszałka Zgromadzenia, Zgromadzeń Lokalnych oraz Kalona Tripy. W razie gdyby CAT zadecydowała o przeprowadzeniu referendum w jakiejś niezwykle ważnej kwestii, należałoby to również do obowiązków Komisji. Jakkolwiek większość administratorów osiedli pochodzi z nominacji CAT, Tybetańczycy mają prawo samodzielnie ich wybierać. Jeśli tak postanowią, Komisja Wyborcza organizuje również takie wybory.

Aby zapewnić niezależność Komisji Wyborczej, Karta stanowi, że jej Przewodniczącego mianuje Jego Świątobliwość Dalajlama. Podczas wyborów powszechnych na urząd Kalona Tripy i do Tybetańskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych , Jego Świątobliwość wyznacza dwóch dodatkowych Komisarzy. Wszyscy mają równe kompetencje i zakres obowiązków. Kadencja Przewodniczącego trwa 5 lat, o ile nie zostanie wcześniej odwołany przez Zgromadzenie, większością dwóch trzecich głosów.

Procedury wyborów poszczególnych instytucji i stanowisk.

•  Członkowie TZPL są wybierani w dwóch turach - wstępna wyłania kandydatów, druga - przedstawicieli.

•  Zasady wyboru Prezesa Rady Ministrów reguluje Rozdział VI Zasad i przepisów wyborczych. Stanowią one, że prawo głosu mają wszyscy członkowie społeczności emigracyjnej, którzy ukończyli 18 lat. Niedopuszczalna jest jakakolwiek dyskryminacja - regionalna, wyznaniowa czy ze względu na płeć. Osoba, która zbierze najwięcej głosów w końcowej turze, zostaje ogłoszona przez Dalajlamę Premierem. Pierwsze, powszechne wybory na ten urząd, miały miejsce 20 sierpnia 2001r.

•  Rozdział VII Zasad i przepisów wyborczych jest poświęcony wyborom do Zgromadzeń Lokalnych. Ich liczebność jest różna w zależności od liczby ludności danej społeczności. Przepisy jasno stanowią, że członków poszczególnych Zgromadzeń Lokalnych wybierają mieszkańcy odpowiadających im rejonów.

•  Rozdział VIII opisuje procedury wyboru Administratorów osiedli oraz ich zastępców. Mechanizm bezpośrednich wyborów zastosowano w trzech osiedlach, mieszkańcy pozostałych skierowali do Dharamsali prośbę o bezpośrednie wyznaczenie Administratorów wraz z zastępcami (odpowiada za to Departament Spraw Wewnętrznych).

•  Rozdział IX odnosi się do wyborów regionalnych członków Bhod Rangwang Denpe Legul. Komisje wyborcze (zarówno centralna jak i regionalne) muszą wypełniać swoje obowiązki w czasie i zakresie określonym w zasadach i przepisach.