zgromadzenie przedstawicieli ludowych

Tybetańskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych jest najwyższym organem ustawodawczym tybetańskiej społeczności emigracyjnej. Stanowione przez nie prawo nabiera mocy z chwilą zatwierdzenia przez J. Ś. Dalajlamę.

Zostało ustanowione w 1960 r., w ramach wysiłków, jakie podjął Jego Świątobliwość Dalajlama na rzecz demokratyzacji systemu administracji. Jako Komisja Tybetańskich Przedstawicieli Ludowych, odbyło swoje pierwsze posiedzenie 2 września 1960 r. Od tamtej pory wzrosła nie tylko jego liczebność (z 13 do 46), ale i zakres uprawnień.
Funkcjonowanie TZPL reguluje Rozdział V Karty Tybetańczyków na Wychodźstwie (Artykuły 36-61.)

Skład Zgromadzenia określa Artykuł 37 Karty:

Po 10 członków wybranych z każdej z 3 prowincji Tybetu - U-Cangu, Amdo i Khamu (w tym przynajmniej dwie kobiety z każdej prowincji),
Po 2 członków wybranych przez społeczności wyznaniowe: Ningma, Kagju, Sakja, Gelug i Bon,
1-3 członków mianowanych bezpośrednio przez J. Ś. Dalajlamę, ze względu na wybitne osiągnięcia na polu sztuki, nauki, literatury i działalności społecznej,
1 członek wybrany przez Tybetańczyków, mieszkających w Kanadzie i USA,
2 członków wybranych przez Tybetańczyków, mieszkających w Europie.

W sumie Zgromadzenie liczy 46 deputowanych, z czego 43 pochodzi z wyborów powszechnych.

Kadencja TZPL trwa 5 lat.

Czynne prawo wyborcze (prawo głosu) mają wszyscy Tybetańczycy, którzy ukończyli 18 lat.

Bierne prawo wyborcze (prawo kandydowania) mają wszyscy Tybetańczycy, którzy ukończyli 25 lat.

Obecnie urzędujące TZPL w ponad 60 % składa się z osób poniżej 50-go roku życia.

Nowo wybrani członkowie parlamentu składają następującą przysięgę:

"Będę wypełniał swoje obowiązki jako członek TZPL zgodnie z literą i duchem Karty, w niczym jej nie uchybiając, nie kierując się własnym interesem, strachem, przywiązaniem ani nienawiścią, lecz altruizmem i uczciwością, dokładając wszystkich możliwych starań".

Pracami Zgromadzenia kierują Marszałek i Wicemarszałek, wybierani na pierwszym posiedzeniu Zgromadzenia danej kadencji. Wybierają ich sami deputowani spośród swojego grona, w tajnym głosowaniu.

TZPL obraduje corocznie na 2 sesjach - zimowej i letniej, w odstępie 6 miesięcy. W sytuacji nadzwyczajnej, Jego Świątobliwość Dalajlama może zwołać sesję specjalną.

Do praw i obowiązków TZPL należą:

Wybór członków Kaszagu (Gabinetu).
Możliwość odwołanie indywidualnie któregokolwiek z ministrów (Kalona) lub całego Kaszagu.
Badanie decyzji Kaszagu i podległej mu administracji pod kątem zgodności z polityką i programami, przyjętymi przez Zgromadzenie.
Uchwalanie ustaw, ram prawnych, rozporządzeń i podejmowanie decyzji politycznych.
Kontrola i nadzór finansów, w tym wydatków Centralnej Administracji Tybetu.
Kontakt z rządami, parlamentami, organizacjami pozarządowymi i osobami prywatnymi na całym świecie, w celu zdobywania poparcia dla sprawy Tybetu.
Zapewnienie sprawnego działania Zgromadzeń Lokalnych we wszystkich większych osiedlach tybetańskich.
Nadzorowanie prac pod-komitetów BRDL (Regionalnych Komitetów Bhod Rangwang Denpe Legul).
Przeprowadzanie debat nad kwestiami o wymiarze narodowym, międzynarodowym, oraz tych, o znaczeniu lokalnym i indywidualnym.
Wysłuchiwanie skarg publicznych i petycji członków społeczności tybetańskiej na wychodźstwie.
Utrzymywanie stałego kontaktu z Tybetańczykami, mieszkającymi w i poza Tybetem w celu poznawania ich dążeń i problemów.
Odgrywanie roli partii opozycyjnych w sensie, w jakim sprawowanie skutecznej kontroli nad administracją na wychodźstwie należy nie tylko do opozycji, ale jest obowiązkiem Zgromadzenia jako całości.

By reprezentować w pełni interesy elektoratu, do zadań członków Zgromadzenia należy regularne odwiedzanie tybetańskich osiedli, ocena panujących tam warunków bytowych i przedstawianie po powrocie listy różnego rodzaju skarg i spraw, wymagających uwagi Administracji.

Obsługą prac Tybetańskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych zajmuje się Sekretariat. Do jego obowiązków należy m.in. opracowywanie procedur parlamentarnych i przygotowywanie relacji z oficjalnych obrad izby. Kompletne sprawozdanie z każdej sesji jest publikowane w formie Biuletynu Wiadomości (liczącego ok. 250 stron), rozsyłanego następnie do wszystkich Administratorów Osiedli, przedstawicieli Zgromadzeń Lokalnych, Komitetów Bhod Rangwang Denpai Legul (BRDL), tybetańskiej prasy, Biur Tybetu oraz organizacji pozarządowych i Grup Wsparcia Tybetu.

Stojący na czele Sekretariatu Sekretarz Parlamentarny pracuje pod kierunkiem Marszałka i Wicemarszałka.

Zasadniczy schemat porządku obrad wygląda następująco:

Godzina Pytań,
Wystąpienia kalonów i indywidualne wystąpienia członków,
Uchwalanie aktów legislacyjnych,
Głosowanie nad przyznaniem środków pomocowych i kontrolą finansów,
Godzina Zero (zapożyczona od parlamentu indyjskiego praktyka, pozwalająca deputowanym na zajęcie się sprawami doraźnymi),
Prace nad rozmaitymi budżetami ,
Debata nad wnioskami lub wystąpieniami.