english >>
Książka nominowana do Nagrody im. Beaty Pawlak w 2008
27 stycznia 2012
„Dramatycznym świadectwem wzrostu napięcia w Tybecie jest fala samospaleń mnichów, mniszek i świeckich oraz krwawe tłumienie ostatnich protestów. Będziemy wzywać władze Chińskiej Republiki Ludowej do respektowania praw Tybetańczyków oraz bezzwłocznego podjęcia negocjacji z wysłannikami J.Ś. Dalajlamy w celu wypracowania pokojowego, satysfakcjonującego obie strony rozwiązania kwestii tybetańskiej” – w Sejmie VII kadencji zarejestrowany zostaje Zespół Polsko-Tybetański, na którego czele staje po raz trzeci posłanka Beata Bublewicz.
26 stycznia 2012
W miasteczku Barma, w okręgu Dzamthang (chiń. Rangtang) prefektury Ngaba (chiń. Aba) policja otwiera ogień do grupy Tybetańczyków, próbujących przeszkodzić w zatrzymaniu mężczyzny imieniem Tharpa, rozlepiającego podpisane własnym nazwiskiem (i opatrzone zdjęciem) plakaty z hasłem: „Tybetańczycy nigdy nie porzucą swojej walki i będą organizować kolejne protesty, dopóki nie zostaną spełnione żądania tych, którzy się spalili”. Na miejscu ginie dwudziestoletni Ugjen, jest wielu rannych.
26 stycznia 2012
(Blokowany w ChRL) Twitter zapowiada „selektywną cenzurę treści” w związku z planami „wejścia do państw o odmiennych ideach”.
26 stycznia 2012
„Ostatnio trzykrotnie zapraszali mnie na »herbatkę«. Powtarzali, że mam siedzieć cicho, że nie wolno mi udzielać wywiadów zagranicznym mediom, itd., itp. Oczywiście chodzi o samospalenia i krwawą pacyfikację tybetańskich protestów”, służby bezpieczeństwa próbują uciszyć Oser, mieszkającą w Pekinie najsłynniejszą tybetańską pisarkę i „dziennikarkę obywatelską”.
25 stycznia 2012
Policja bije i zatrzymuje dwudziestopięcioletniego Namkhę Gjalcena z Gologu (chiń. Guoluo), który na lhaskim Barkhorze rozdaje ulotki z niepodległościowymi hasłami i apelami o powrót Dalajlamy.
24 stycznia 2012
Policja otwiera ogień do tłumu kilkuset demonstrantów, którzy skandują niepodległościowe hasła na ulicach Sertharu (chiń. Seda) w prefekturze Kardze (chiń. Ganzi) prowincji Sichuan, zabijając co najmniej pięciu i ciężko raniąc ponad czterdziestu Tybetańczyków. Miasto zostaje odcięte od świata, mieszkańcy nie mogą opuszczać domów, władze każą zamknąć wszystkie obiekty usługowe i użyteczności publicznej.
23 stycznia 2012
Setki Tybetańczyków z Ngaby zaczynają chiński Nowy Rok symbolicznym, milczącym protestem i modlitwami za rodaków, którzy dokonali samospaleń. Wieczorem tłum rozpędza policja – w odpowiedzi ludzie wołają o wolność i powrót Jego Świątobliwości Dalajlamy; jest wielu pobitych i zatrzymanych.
23 stycznia 2012
Rządowe media informują, że z okazji Nowego Roku chińskiego kalendarza władze Tybetańskiego Regionu Autonomicznego „rozdały ponad milion flag państwowych i portretów przywódców”.
23 stycznia 2012
Żołnierze Ludowej Policji Zbrojnej otwierają ogień do demonstrantów, protestujących przed komisariatem przeciwko zatrzymywaniu Tybetańczyków podejrzewanych o rozlepianie ulotek. Na miejscu ginie co najmniej jedna osoba, czterdziestodziewięcioletni świecki imieniem Jonten (inne źródła mówią o trzech lub sześciu zabitych). Jest „kilkudziesięciu rannych i setki zatrzymanych”.
22 stycznia 2012
W prefekturze Colho (chiń. Hainan) prowincji Qinghai umiera torturowany w więzieniu Gesze Cultrim Gjaco – zatrzymany pół roku wcześniej mnich i działacz społeczny.
20 stycznia 2012
Organizacja Freedom House publikuje doroczny raport, w którym uznaje Tybet i Saharę Zachodnią najgorszymi miejscami na Ziemi pod względem braku poszanowania dla praw człowieka i swobód obywatelskich.
20 stycznia 2012
Tybetańskie źródła informują, że chińska policja przeszukuje pielgrzymów wracających z Indii po udzielonej przez Dalajlamę abhiszece Kalaczakry, konfiskując wszystkie przedmioty kultu religijnego, nawet różańce.
19 stycznia 2012
Pekin zapowiada zamknięcie Tybetu dla zagranicznych turystów (piąty raz od eksplozji „rocznicowych” protestów w 2008 roku) od 20 lutego do 20 marca.
17 stycznia 2012
Niezależne źródła informują, że Tybetańczyk, który dokonał samospalenia w Ngabie (chiń. Aba), w Sichuanie, nazywał się Lobsang Dziamjang. Płonąc szedł i wołał o długie życie Jego Świątobliwości Dalajlamy. Miał dwadzieścia jeden lat, zginął na miejscu. Policja próbowała rozproszyć zbierających się Tybetańczyków, bijąc na oślep łańcuchami i stalowymi prętami. Podczas gwałtownego protestu, w którym uczestniczyło kilkaset osób, zginęła uderzona w oko czterdziestoletnia kobieta. Policja zatrzymała co najmniej dziesięć osób.
15-17 stycznia 2012
Fala symbolicznych protestów w Qinghai i Sichuanie: demonstranci (często z tybetańskimi flagami oraz portretami Dalajlamy i Karmapy) wołają o wolność i wzywają rodaków do nieobchodzenia na znak żałoby Nowego Roku tradycyjnego kalendarza. Policja obserwuje, ale nie dokonuje żadnych zatrzymań.
10 stycznia 2012
Władze chińskie lansują tezę, że „omamieni przez Dalaja” Tybetańczycy podpalają się, aby „zmyć popełnione grzechy lub hańbę”: według cytowanego przez rządową agencję Xinhua „okręgowego komitetu partii” Sopa Rinpocze, który dwa dni wcześniej dokonał samospalenia w Darlagu, odebrał sobie życie, ponieważ „miał potajemy romans z zamężną kobietą, o czym dowiedział się jej mąż”.
10 stycznia 2012
Niezależne źródła potwierdzają informacje o śmierci dwóch Tybetańczyków, którzy 6 stycznia dokonali samospaleń w Ngabie (chiń. Aba) – Tenji zginął na miejsce, Cultrim zmarł następnej nocy – i Norbu Damdula, który podpalił się tam 15 października zeszłego roku i umarł w szpitalu wojskowym w Barkhamie 5 stycznia. Tybetańczycy czczą ich pamięć zamykając hotele i sklepy, władze nie wydają zwłok najbliższym, by zapobiec manifestacjom, i zakazują składania kondolencji rodzinom zmarłych.
9 stycznia 2012
Tybetańczycy protestujący przeciwko zastrzeleniu Gurgo Cetena demolują komisariat i ścierają się z policją oraz siłami specjalnymi w Labrangu. Jest wielu rannych i zatrzymanych.
8 stycznia 2012
Podczas próby aresztowania żołnierze Ludowej Policji Zbrojnej zabijają w Labrangu (chiń. Xiahe) Gurgona Ceringa, podejrzewanego o kradzież namiotów z placu budowy wojskowego lotniska, przeciwko któremu lokalni mieszkańcy protestują od 2009 roku.
8 stycznia 2012
W Labrangu (chiń. Xiahe) żołnierze Ludowej Policji Zbrojnej zabijają podczas próby aresztowania Gurgona Ceringa, podejrzewanego o kradzież namiotów z placu budowy wojskowego lotniska, przeciwko któremu lokalni mieszkańcy protestują od 2009 roku.
8 stycznia 2012
W Darlagu (chiń. Dari), w prowincji Qinghai podpala się Sopa Rinpocze, wołając o wolność Tybetu i długie życie Jego Świątobliwości Dalajlamy. Ginie na miejscu. Tłum Tybetańczyków atakuje komisariat, odbiera zwłoki policji i przenosi je w procesji ulicami miasta.
8 stycznia 2012
Rządowa agencja Xinhua potwierdza samospalenie „byłych mnichów” w Ngabie, nazywając ich „złodziejami”, winnymi „wielu kradzieży”, w tym „posągu Buddy z klasztoru Kirti”. „Osiemnastolatek” miał „umrzeć w pokoju hotelowym” na skutek poparzeń, a „przebywający w szpitalu dwudziestodwulatek” „zeznać”, że obaj „działali w zmowie”.
6-7 stycznia 2012
Chen Quanguo, sekretarz partii TRA, oraz przywódcy regionalnej Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej zapowiadają „zwiększenie kontroli nad klasztorami w walce przeciwko grupie Dalaja”.
4 stycznia 2012
Typowany na następcę przewodniczącego Hu wiceprezydent Xi Jinping wzywa uniwersytety do „strzeżenia harmonii i stabilizacji” oraz zwiększenia „kontroli ideologicznej” nad studentami.
1 stycznia 2012
Władze TRA ogłaszają, że wszyscy zeszłoroczni absolwenci szkół wyższych (16600 osób) znaleźli zatrudnienie.
1 stycznia 2012
Z badania, w którym wzięły trzy miliony chińskich internautów, wynika, że słowem najlepiej opisującym sytuację wewnętrzną w mijającym roku jest „kong”, „kontrola”.
1 stycznia 2012
Według rządowych mediów Chiny rozpoczynają Nowy Rok egzekucjami piętnastu skazanych w Hunanie.
30 grudnia 2011
Sąd ludowy w Kanlho (chiń. Gannan) skazuje na cztery lata więzienia Kelsanga Cultrima, zatrzymanego rok wcześniej autora „apelu do świata”, mówiącego o bolączkach i aspiracjach Tybetańczyków.
30 grudnia 2011
Chińscy muzułmanie ścierają się z policją i wojskiem w obronie meczetu, który zdaniem władz wzniesiono nielegalnie w Taoshanie, w regionie Ningxia. Jest kilkudziesięciu rannych i ponad stu zatrzymanych, świadkowie mówią o co najmniej pięciu zabitych.
27 grudnia 2011
Władze lokalne informują, że PKB Tybetańskiego Regionu Autonomicznego wzrósł w 2011 roku o 12,6 procent (dziewiętnasty dwucyfrowy wynik z rzędu).
23 grudnia 2011
Od stycznia do listopada 2011 Tybetański Region Autonomicznym przyjął niemal osiem i pół miliona turystów – prawie 28 proc. więcej niż rok wcześniej.
20 grudnia 2011
Prezydent Bronisław Komorowski spotka się z przewodniczącym Hu Jintao, podpisuje oświadczenie o strategicznym partnerstwie i nie wspomina o prawach człowieka. Pytany o nie przez dziennikarzy odpowiada: „bardzo ważne, bardzo ważne, bardzo ważne, bardzo ważne”. Według mediów patronami wizyty są smoki chiński i wawelski.
19 grudnia 2011
„Coraz więcej członków KPCh praktykuje religię, co zagraża jedności i roli przewodniej partii”, ostrzega Zhu Weiqun z Departamentu Pracy Frontu Jedności, przypominając o wymogu „ateizmu”.
18-22 grudnia 2011
Prezydent Bronisław Komorowski składa pierwszą oficjalną wizytę w ChRL.
14 grudnia 2011
Chińscy uczniowie atakują wielokrotnie mniej licznych tybetańskich rówieśników w szkole kolejowej w Chengdu. Demolują pomieszczenia, niszczą samochody interweniującej policji, wielu pobitych trafia do szpitali.
6 grudnia 2011
Przewodniczący Hu Jintao wygłasza przemówienie do marynarki wojennej i wzywa ją do „przygotowywania się do wojny”.
6 grudnia 2011
W szpitalu w Czamdo umiera Tenzin Phuncog, który podpalił się 1 grudnia.
3 grudnia 2011
W obliczu zwalniającej gospodarki i rosnącej liczby protestów minister bezpieczeństwa wewnętrznego Zhou Yongkang przestrzega przed narastającymi „zagrożeniami społecznymi” w Chinach.
2 grudnia 2011
Rządowa agencja Xinhua potwierdza próbę samospalenia Tenzina Phuncoga, podając, że nieco wcześniej „oskarżono go podczas wioskowego wiecu o nielegalne wycinanie drzew i orzeczono konfiskatę zgromadzonego przezeń drewna”. Mężczyzna miał za to „grozić leśnikowi nożem”.
1 grudnia 2011
W Czamdo (chiń. Changdu), w Tybetańskim Regionie Autonomicznym rozrzuca ulotki – „Kiedy mnisi i mniszki cierpią w więzieniach bici i dręczeni przesłuchaniami, wolę zginąć niż żyć dalej. Jak mamy ufać dyktaturze, która zabrania nam praktykowania buddyzmu? Samo rozmyślanie nie zda się tu na nic. Musimy powstać” – i podpala się Tenzin Phuncog, były mnich klasztoru Karma. Zostaje ugaszony i przewieziony do lokalnego szpitala. Umiera pięć dni później.
1 grudnia 2011
W Czamdo (chiń. Changdu), w Tybetańskim Regionie Autonomicznym podpala się Tenzin Phuncog, były mnich klasztoru Karma. Zostaje ugaszony i przewieziony przez policję do lokalnego szpitala.
29 listopada 2011
Tybetańczycy demolują chińską rzeźnię w Darcedo (chiń. Kangding), w której znaleźli łeb skradzionego im jaka, potem ścierają się z policją. Kilkanaście osób zostaje zatrzymanych.
28 listopada 2011
Chiny ogłaszają, że w ciągu pięciu lat zainwestują niemal trzy miliardy dolarów w wydobycie surowców mineralnych w Qinghai.
27 listopada 2011
Chiny odwołują kolejną rundę rozmów o problemach granicznych z Indiami z powodu udziału Dalajlamy w międzynarodowej konferencji buddyjskiej w Delhi.
13 listopada 2011
Plenum partii TRA zapowiada wprowadzenie poborów, emerytur i ubezpieczeń zdrowotnych dla tybetańskich duchownych.
9 listopada 2011
„Od marca tego roku jedenaścioro dzielnych Tybetańczyków dokonało samospaleń, wołając o wolność w Tybecie i powrót do ojczyzny Jego Świątobliwości Dalajlamy. Te desperackie czyny ludzi o czystych pobudkach są krzykiem przeciw niesprawiedliwości i represjom, które przyszło im znosić. (...) Problem Tybetu wiąże się z prawdą i sprawiedliwością, ludzie nie boją się oddać za nie życia, proszę ich jednak o zachowanie go i znalezienie innych, konstruktywnych metod pracy dla sprawy Tybetu”, apeluje Karmapa.
6 listopada 2011
Tysiące Tybetańczyków uczestniczą w Dału (chiń. Daofu) w modłach w intencji Czosang, mniszki, która podpaliła się trzy dni wcześniej.
4 listopada 2011
Przed ambasadą ChRL w Delhi podpala się tybetański uchodźca. Ogień zostaje ugaszony przez policję.
3 listopada 2011
Przy skrzyżowaniu w Dału (chiń. Daofu), w prowincji Sichuan podpala się Czosang, trzydziestopięcioletnia mniszka klasztoru Ganden Czoling. Jej ciało zostaje przeniesione do pobliskiej świątyni, którą otacza policyjny kordon.
2 listopada 2011
Policja rozbija solidarnościowy wiec Tybetańczyków w Katmandu. Jedna kobieta próbuje się podpalić, ale zostaje powstrzymana. Funkcjonariusze zatrzymują kilkudziesięciu protestujących.
1 listopada 2011
Grupa specjalnych sprawozdawców ONZ wyraża zaniepokojenie represjami w Tybecie, a zwłaszcza sytuacją w klasztorze Kirti.
27 października 2011
Parlament Europejski przyjmuje rezolucję w związku z falę samospaleń we wschodnim Tybecie.
26 października 2011
Przed budynkiem rządowym w miejscowości Dzagju Karma, w Czamdo (chiń. Changdu) wybucha bomba. Nie ma rannych. Władze podejrzewają mnichów lokalnego klasztoru, który zostaje odcięty od świata.
25 października 2011
Pekin ogłasza nowe restrykcje wymierzone w „wulgarną rozrywkę” i „szkodliwe informacje” w telewizji i internecie.
19 października 2011
Dalajlama przewodzi ceremonii w intencji Tybetańczyków, „którzy oddali życie za sprawę Tybetu, zwłaszcza zaś za tych, co dokonali samospaleń, za ich bliskich i prześladowanych”. Pekin oskarża go natychmiast o „zakamuflowany terroryzm”.
17 października 2011
W Ngabie podpala się dwudziestoletnia mniszka Tenzin Łangmo. Woła o powrót Dalajlamy i wolność religii w Tybecie. Ginie na miejscu.
16 października 2011
Chińscy policjanci otwierają ogień do grupki Tybetańczyków skandujących niepodległościowe hasła przed komisariatem w Sertharze (chiń. Seda). Dwie osoby zostają postrzelone, siedem zatrzymanych.
15 października 2011
Na głównej ulicy w Ngabie (chiń. Aba) podpala się Norbu Damdul, były mnich klasztoru Kirti. Płonąc krzyczy: „Chcemy wolności i niepodległości Tybetu”. Zostaje ugaszony, pobity i wywieziony przez policję. Kilka minut później uzbrojeni funkcjonariusze rozpraszają tłum gromadzących się Tybetańczyków.
13 października 2011
Sonam Namgjal zostaje skazany na trzy lata więzienia za zerwanie chińskiej flagi w 2010 roku w szkole w Drongsarze, w prefekturze Czamdo. Wcześniej, przez miesiące bity i torturowany, traci zdrowie w areszcie śledczym.
11 października 2011
Chińskie MSZ „potępia” i oskarża podpalających się mnichów o „ukryty terroryzm”, za którym stoi „klika Dalaja”.
7 października 2011
W Ngabie (chiń. Aba) podpala się dwóch byłych mnichów klasztoru Kirti: Khajang i Czophel. Skandują niepodległościowe hasła, zostają ugaszeni i pobici przez chińskich policjantów. Pierwszy umiera następnego dnia, drugi trzy dni później.
3 października 2011
W Ngabie (chiń. Aba) podpala się Kelsang Łangczuk, piąty już mnich klasztoru Kirti. Zostaje ugaszony – i brutalnie – pobity przez policjantów.
26 września 2011
Samospalenie dwóch kolejnych mnichów z klasztoru Kirti w Ngabie. Jeden z osiemnastolatków, Lobsang Kelsang, jest krewnym Phuncoga, który podpalił się 16 marca tego roku.
24 września 2011
„Mieszanie się w system reinkarnacji, a zwłaszcza kolejnych wcieleń Dalajlamy i Panczenlamy, jest szczególnie niestosowne w przypadku chińskich komunistów, którzy stanowczo odrzucają ideę przeszłych i przyszłych żywotów, o inkarnacji tulku nie wspominając. Zaprzeczają w ten sposób własnej ideologii politycznej i obnażają swą dwulicowość”, Dalajlama publikuje szczegółowe „Oświadczenie”, wykluczające udział Pekinu w procesie rozpoznania jego nowej inkarnacji.
22 września 2011
Przywódcy wszystkich szkół buddyzmu tybetańskiego i bonu z regionu Himalajów oraz Kałmucji spotykają się za zamkniętymi drzwiami w Dharamsali, by omówić między innymi kwestię następnego wcielenia Dalajlamy.
16 września 2011
Cering Łangczuk, wykształcony w Polsce lekarz medycyny, zostaje kalonem (ministrem) zdrowia Centralnej Administracji Tybetańskiej w Indiach.
13 września 2011
Pekin zapowiada realizację w tej pięciolatce „dwustu dwudziestu sześciu kluczowych projektów” w TRA (od budowy linii kolejowych, zapór wodnych i kopalni po promocję turystyki) wartych 300 miliardów yuanów (ponad 146 miliardów PLN).
7 września 2011
W okręgu Sog (chiń. Suo) prefektury Nagczu (chiń. Naqu) umiera zwolniony w ciężkim stanie Jesze Tenzin, były mnich skazany w 2001 roku na dziesięć lat więzienia za rozlepianie plakatów niepodległościowych i systematycznie bity oraz torturowany za kratami.
29 sierpnia 2011
Agencja Xinhua informuje, że Cunde, jeden z mnichów oskarżonych o „zabójstwo” Phuncoga, który w marcu podpalił się w Ngabie, został skazany na 11 lat więzienia.
index
