STOWARZYSZENIE STUDENCI DLA WOLNEGO TYBETU



listopad 2021
Władze chińskie zaczynają kampanię usuwania niepełnoletnich nowicjuszy z klasztorów w tybetańskich regionach prowincji Qinghai. „Z klasztorów Dica i Dziakhjung w Bajanie bezzwłocznie wydalono i odesłano do domów kilkudziesięciu małych mnichów, zabraniając im noszenia zakonnych szat”.

21 listopada 2021
Odwoławszy wcześniej ambasadora, Pekin formalnie „obniża rangę” stosunków z Litwą, która zgodziła się na otwarcie oficjalnego przedstawicielstwa Tajwanu (a także wyłamała się z formuły „17+1” – czyli forsowanego przez Chiny modelu relacji z Europą Środkową – jako niekorzystnego dla Unii Europejskiej).

18 listopada 2021
Czeski sąd orzeka, że policja złamała prawo, uniemożliwiając pokojowe tybetańskie protesty podczas wizyty przewodniczącego Xi Jinpinga w Pradze, w 2016 roku.

18 listopada 2021
Sejm IX kadencji zakończył wyjątkowo żmudny i przewlekły proces rejestracji, konstytuując Parlamentarny Zespół na rzecz Tybetu, którego przewodniczącą została ponownie posłanka Monika Wielichowska.

11 listopada 2021
Plenum KPCh przyjmuje – trzecią w dziejach – rezolucję o „historii partii”, kanonizując (jak wcześniej Mao i Denga) rządy Xi Jinpinga.

10 listopada 2021
W odpowiedzi na słowa Dalajlamy, który powiedział podczas internetowej rozmowy z dziennikarzami, że nadal marzy o pielgrzymce na górę Wutai Shan, co mogłoby być okazją do spotkania z przywódcami w Pekinie, rzecznik chińskiego MSZ oświadcza, że „drzwi do takich kontaktów są zawsze otwarte”, ale mogą one dotyczyć wyłącznie „osobistej przyszłości Dalajlamy, a nie tak zwanej kwestii Tybetu”, przy okazji nazywając rząd w Dharamsali „secesjonistyczną, nielegalną kliką”.

listopad 2021
Komisja Budżetowa amerykańskiego Senatu ogłasza wytyczne dla rządu, w których zastrzega, że rozdysponowane przez nią środki „nie mogą być wykorzystywane do wytwarzania i rozpowszechniania dokumentów, map i innych materiałów, które uznają lub przedstawiają Tybet, w tym Tybetański Region Autonomiczny oraz inne tybetańskie autonomiczne prefektury i okręgi, za część ChRL, dopóki sekretarz stanu nie powiadomi właściwych komisji Kongresu, że rząd ChRL wynegocjował wiążące porozumienie w sprawie Tybetu z Dalajlamą, jego przedstawicielami bądź demokratycznie wybranymi przywódcami narodu tybetańskiego”.

2 listopada 2021
Peng Shuai, najbardziej utytułowana chińska tenisistka, oskarża o molestowanie Zhanga Gaoli, byłego członka siedmioosobowego wszechwładnego Stałego Komitetu Biura Politycznego Komunistycznej Partii Chin i zaufanego przewodniczącego Xi Jinpinga. Post natychmiast usuwa cenzura, przy okazji blokując nawet niepaństwowe wyniki wyszukiwania słowa „tenis”.

1 listopada 2021
Usunięcie – na podstawie sierpniowej dyrektywy ministerstwa oświaty – języka tybetańskiego i ujgurskiego z afiliowanej przez UNESCO aplikacji edukacyjnej TalkMate i serwisu strumieniowego Bilibili.

29 października 2021
Cering Dziampa – założycielka i dyrektorka europejskiego oddziału International Campaign for Tibet z siedzibą w Amsterdamie – zostaje odznaczona Orderem Oranje-Nassau, który król Niderlandów nadaje za wybitne zasługi cywilne i wojskowe.

23 października 2021
Pekin przyjmuje ustawę o bezpieczeństwie granic, „sankcjonującą agresywną politykę wobec sąsiadów”.

27 października 2021
Władze chińskie dają mnichom trzy dni na zburzenie szkoły przy klasztorze Draggo (chiń. Luhuo) w prowincji Sichuan, bezpodstawnie oskarżając świątynię o złamanie przepisów budowlanych i strasząc „konfiskatą mienia”.

20 października 2021
„Od tej pory będę uważał się za Tybetańczyka – mówi Wang Junzheng, nowy sekretarz partii w Lhasie. – Moje główne zadanie polega na budowaniu harmonijnego społeczeństwa, które jest nieodwołane, oraz zdecydowanym uderzeniu w separatyzm. Trzeba aktywnie kierować buddyzmem tybetańskim, aby dostosował się on do społeczeństwa socjalistycznego, oraz propagować jego sinizację”.

19 października 2021
Nowym przewodniczącym struktur partii – czyli najwyższym namiestnikiem Pekinu – w Tybetańskim Regionie Autonomicznym zostaje mianowany Wang Junzheng, odpowiedzialny za sprawy bezpieczeństwa wicesekretarz z Xinjiangu, obłożony sankcjami przez Stany Zjednoczone, Unię Europejską, Wielką Brytanię i Kanadę za kierowanie prześladowaniami Ujgurów. Jego awans jest manifestacją buty i jawną kpiną z metod, którymi państwa demokratyczne próbują skłonić ChRL do przestrzegania międzynarodowych zobowiązań w dziedzinie praw człowieka. Zgodnie z cyklem przedzjazdowych przetasowań Qi Zhalę, dotychczasowego szefa rządu TRA zastępuje tybetański aparatczyk Yan Jinhai, sekretarz miejskiego komitetu partii w Lhasie.

16 października 2021
Tybetańskie źródła informują, że Lobsang Lhundrub (vel Di Lhaden) – „zaginiony” w czerwcu 2019 roku znany pisarz z Pemy (chiń. Banma) w prowincji Qinghai – został skazany na cztery lata więzienia. Nie wiadomo, gdzie jest przetrzymywany i kiedy odbyła się rozprawa.

14 października 2021
Chińskie media informują, że zabójca Lhamo, popularnej tybetańskiej vlogerki z Ngaby (chiń. Aba) w Sichuanie, został skazany na karę śmierci. Wyrok „zapadł natychmiast”.

11 października 2021
Kilka dni po głośnych zapewnieniach prezesa Narodowego Banku Polskiego, że „my w tej chwili żadnej pożyczki nie bierzemy, to do nas przychodzi świat i chce pożyczać”, resort finansów informuje o planowanej emisji trzyletnich obligacji na rynku chińskim. „Papiery dłużne mają być nominowane w juanie. Jak wynika z prospektu, emisja trzyletnich papierów ma wynieść do 3 mld juanów. To równowartość około 1,9 mld zł”.

7 października 2021
Dalajlama odpowiada na list parlamentarzystów, którzy od czterech miesięcy nie zaczęli pracować, nie umiejąc zgodzić się co do formuły zaprzysiężenia. Jego Świątobliwość daje wyraz „rozczarowaniu” i podkreśla, że wszystkich obowiązuje Karta (czyli konstytucja diaspory), na co deputowani jednogłośnie zobowiązują się do przestrzegania kwestionowanej dotąd przez większość procedury i bezzwłocznego złożenia ślubowania.

3 października 2021
Międzynarodowe Konsorcjum Dziennikarzy Śledczych ujawnia pakiet tajnych dokumentów, z których wynika, że chińskie firmy, w tym także państwowe, masowo wykorzystują spółki offshore do zdobywania zagranicznych funduszy i technologii podwójnego zastosowania.

1 października 2021
Z okazji narodowego święta ChRL bije rekord naruszeń przestrzeni powietrznej Tajwanu, po wyrażeniu zaniepokojenia przez Waszyngton straszy świat „trzecią wojną” i wreszcie, ustami przewodniczącego Xi, obiecuje dopełnienie „jednoczenia” macierzy.

30 września 2021
Według mediów diaspory (w większości wciąż niezaprzysiężeni) parlamentarzyści, którzy „nieformalnie” zebrali się w Dharamsali, by szukać wyjścia z najpoważniejszego kryzysu tybetańskiej demokracji, przez dwa dni „nie byli w stanie uzgodnić żadnego rozwiązania” poza „przeproszeniem i zwróceniem się o radę do Jego Świątobliwości Dalajlamy”.

23–27 września 2021
Władze chińskie zwalniają 117 zatrzymanych z miasteczka Dza Łonpo w Serszulu (chiń. Shiqu), których przez miesiąc maltretowano, musztrowano i poddawano intensywnej „reedukacji” za promowanie ojczystego języka, posiadanie zdjęć Dalajlamy i utrzymywanie kontaktów z krewnymi za granicą.

24 września 2021
Pekin zakazuje obrotu kryptowalutami.

21 września 2021
Rząd Litwy apeluje do obywateli o niekupowanie i pozbycie się telefonów produkowanych przez Chiny.

15 września 2021
Trzydziestoczteroletni Cering Dhondup – mnich i pisarz z Ngaby (chiń. Aba), który został skazany na trzy lata pozbawienia wolności w 2010 roku, „wyszedł z więzienia ciężko chory i nigdy nie odzyskał zdrowia” – umiera w szpitalu, w Chengdu.

14 września 2021
Cztery organy ONZ – grupy robocze do spraw wymuszonych zaginięć i arbitralnych uwięzień oraz specjalni sprawozdawcy do spraw mniejszości i wolności religii – informują o „wyrażeniu zaniepokojenia” losem Rinczena Cultrima i Go Szeraba Gjaco oraz „informacjami, z których wynika, że nie są to przypadki odosobnione, tylko elementy alarmującej fali arbitralnych zatrzymań, zamkniętych procesów, nieznanych zarzutów i wyroków” w Tybecie.

14 września 2021
Spikerzy obu izb zamykają drzwi brytyjskiego parlamentu przed ambasadorem ChRL (za „sankcje” nałożone na parlamentarzystów, akademików i dziennikarzy nagłaśniających gwałcenie praw człowieka w Turkiestanie Wschodnim).

13 września 2021
Przewodniczący Xi Jinping pisze list gratulacyjny do „wzorowego batalionu” 77656, „strzegącego stabilizacji i granicy” z Indiami w tybetańskiej Gampie (chiń. Gangba).

3 września 2021
Osiem kolejnych zatrzymań – prawdopodobnie za zdjęcia Dalajlamy, propagowanie języka tybetańskiego i „zagraniczne kontakty” – w Serszulu (chiń. Shiqu).

2 września 2021
„Nadawcy muszą natychmiast skończyć z nienormalną estetyką” – Pekin ogłasza zakaz pokazywania „zniewieściałych mężczyzn”, nakazując telewizji propagowanie „partyjnego etosu męskości”.

1 września 2021
Pekin wydaje wojnę „kultowi celebrytów” i grom online (ograniczając ich „dopuszczalność” dla dzieci do trzech godzin w tygodniu).

25–30 sierpnia 2021

Druga fala zatrzymań – tym razem co najmniej 53 osób – w Serszulu (chiń. Shiqu), w Sichuanie.

27–28 sierpnia 2021
Celem „pracy etnicznej” jest „konsolidowanie poczucia wspólnoty narodu chińskiego” oraz jego „tożsamości i dumy” w „strategicznej perspektywie odmładzania kraju”; wszystkie grupy etniczne „trzeba nauczyć stawiania na pierwszym miejscu interesów narodu chińskiego”, co między innymi wymaga „promowania mówionego i pisanego standardowego języka chińskiego”: „Centralna konferencja poświęcona kwestiom etnicznym” (pierwsza na takim szczeblu od 2014 roku) zatwierdza przedstawiony przez przewodniczącego Xi Jinpinga program asymilacji mniejszości narodowych w „dziele budowy nowoczesnego, bogatego socjalistycznego państwa w nowej epoce”.

25 sierpnia 2021
Władze miasteczka Dza Łonpo w Serszulu (chiń. Shiqu) wzywają na obowiązkowy wiec wszystkich pełnoletnich mieszkańców, rozpoczynając drugą falę przeszukań i zatrzymując – na miesiąc – co najmniej 50 osób za posiadanie zdjęć Dalajlamy i utrzymywanie kontaktów z diasporą.

25 sierpnia 2021
Ministerstwo edukacji ogłasza wprowadzenie „myśli Xi Jinpinga” do programu nauczania wszystkich szkół – od poziomu podstawowego.

24 sierpnia 2021
W Darlagu (chiń. Dari), w prowincji Qinghai policja zatrzymuje dwóch nastolatków, którzy na forum internetowym krytykowali „reformę”, polegającą na wprowadzeniu obowiązku nauczania wszystkich przedmiotów w języku chińskim.

22 sierpnia 2021
Podczas „najazdu” na klasztor i wioskę w Serszulu (chiń. Shiqu), w prowincji Sichuan policja zatrzymuje co najmniej 60 osób „za zdjęcia Dalajlamy”. Trzy dniu później władze zwołują „ostrzegawczy wiec” i przeprowadzają kolejną falę rewizji.

19 sierpnia 2021
COVID, odwołujący kolejne ceremonie buddyjskie i tybetańskie festyny, z dnia na dzień przestaje być zagrożeniem i „cały Tybet świętuje 70. rocznicę pokojowego wyzwolenia” – w Lhasie z kilkudziesięcioosobową delegacją władz centralnych z Wang Yangiem, członkiem Stałego Komitetu politbiura i przewodniczącym OLPKK, na czele. Media informują, że goście z Pekinu będą z tej okazji wręczać „pralki i inne upominki” kadrom, chłopom i koczownikom: „dowód specjalnej troski i wsparcia komitetu centralnego partii z towarzyszem Xi Jinpingiem jako jego jądrem”. „Należy dołożyć wszelkich starań, aby Tybetańczycy posługiwali się w mowie i piśmie językiem chińskim oraz używali chińskich symboli i wizerunków”, mówi na wiecu Wang Yang, informując jednocześnie o „zmiażdżeniu separatystycznych spisków kliki Dalaja i wrogich sił zewnętrznych”.

15 sierpnia 2021
W Juszu (chiń. Yushu), w prowincji Qinghai nieumundurowani policjanci zatrzymują na szosie samochód, żeby przeprowadzić rewizję, i spychają do rzeki Tybetańczyka, który wdaje się z nimi w dyskusję, a potem strzelają do jego kolegi. Pierwszy tonie, drugiego wiozą do szpitala świadkowie.

13 sierpnia 2021
Kaszag rozwiązuje „specjalną grupę” do spraw – martwego od 11 lat – dialogu z Chinami, powołując w jej miejsce „komitet strategicznego planowania”.

10 sierpnia 2021
Pekin odwołuje ambasadora z Litwy, która pozwoliła przedstawicielstwu Tajwanu posługiwać się nazwą „Tajwan”.

3 sierpnia 2021
W Tokio chińskie kolarki obierają złote medale olimpijskie z portretami Mao Zedonga – który ma na sumieniu więcej ofiar niż Hitler i Stalin razem wzięci – na dresach.

2 sierpnia 2021
Niezależne źródła informują o „likwidacji” tybetańskiego klasztoru Hongcheng w prefekturze Linxia prowincji Gansu, usunięciu ze świątyni tysięcy duchownych, którzy mają „wrócić do świeckiego życia”, oraz zatrzymaniu wielu protestujących mnichów.

28 lipca 2021
Antony Blinken, sekretarz stanu USA, spotyka się z przedstawicielem Dalajlamy podczas pierwszej wizyty w Indiach.

22 lipca 2021
Światowe media ujawniają, że najbliżsi współpracownicy Jego Świątobliwości Dalajlamy, Karmapa i polityczni przywódcy tybetańskiej diaspory byli na liście celów – najprawdopodobniej na wniosek rządu Indii – izraelskiej firmy obsługującej system do hakowania komórkowych.

22 lipca 2021
Indyjskie media, powołując się na źródła wywiadowcze, informują, że władze chińskie chcą, by w regionach przygranicznych co najmniej jeden syn z każdej tybetańskiej rodziny „obowiązkowo służył w Armii Ludowo-Wyzwoleńczej albo lokalnej milicji”.

22 lipca 2021
Przewodniczący Xi Jinping składa „niezapowiedzianą” – i z jakiegoś powodu przemilczaną przez chińskie media – wizytę w Lhasie. W krótkim przemówieniu pod pomnikiem „pokojowego wyzwolenia” u stóp Potali mówi o „wierności partii i socjalistycznej drodze” jako gwarantach „planowego odmłodzenia narodowego”.

20 lipca 2021
Policja uprowadza czterdziestopięcioletniego Konme, jednego z przełożonych klasztoru Trocik w Ngabie (chiń. Aba), w prowincji Sichuan.

19 lipca 2021
Stany Zjednoczone wspólnie z Unią Europejską, NATO i Japonią oskarżają Chiny o wykryty w marcu hakerski atak – przeprowadzony przez funkcjonariuszy ministerstwa bezpieczeństwa – na serwery Microsoft Exchange, zarzucając Pekinowi „nieodpowiedzialne i destabilizujące postępowanie”, którego ofiarą padły setki tysięcy podmiotów na całym świecie. USA ogłaszają też zarzuty wobec czterech chińskich „rządowych” hakerów, którzy przez siedem lat włamywali się do systemów komputerowych agend administracji, uniwersytetów i prywatnych firm w 12 państwach, wielokrotnie dopuszczając się wymuszeń i pospolitych kradzieży.

17 lipca 2021
Organizacja chińskich dysydentów informuje, że w zeszłym roku władze po raz drugi złagodziły karę Cultrima Gjaco, mnicha z Labrangu (chiń. Xiahe) skazanego na dożywocie za udział w pokojowych protestach w 2008 roku. Nowy wyrok: 18 lat i 6 miesięcy więzienia.

17 lipca 2021
Posiedzenie egzekutywy struktur partii w TRA wzywa do „pogłębienia edukacji politycznej” Tybetańczyków, intensywnego zwalczania „wpływów Dalaja” oraz „rozwoju w kontekście Chin”, czyli konsekwentnej sinizacji Tybetu.

14 lipca 2021
Amerykańska dyplomatka Uzra Zeya obejmuje stanowisko podsekretarza w Biurze ds. bezpieczeństwa cywilnego, demokracji i praw człowieka, a co za tym idzie – także Specjalnej koordynatorki ds. tybetańskich.

12 lipca 2021
Tybetańczycy „gremialnie bojkotują” Gjalcena Norbu, „chińskiego Panczena”, który odwiedza prefektury Kardze (chiń. Ganzi) i Ngaba (chiń. Aba) w Sichuanie.

8 lipca 2021
Agencja Xinhua informuje z tygodniowym opóźnieniem, że Gjalcen Norbu (chiński Panczen) złożył hołd partii z okazji jej stulecia, deklarując „całkowite oddanie przywództwu KPCh i Komitetu Centralnego z towarzyszem Xi Jinpingiem jako jądrem”.

6 lipca 2021
Human Right Watch ujawnia sprawę czterech mnichów klasztoru Tengdro w Dingri, których we wrześniu 2020 roku skazano po rocznym śledztwie na drakońskie kary do dwudziestu lat więzienia za – całkowicie legalne w ChRL – korespondowanie ze współbraćmi w Nepalu i przekazanie im pieniędzy dla ofiar trzęsienia ziemi. Inny duchowny odebrał sobie życie „na znak protestu” przeciw brutalnemu biciu i kampanii reedukacji politycznej w świątyni i pobliskiej wiosce.

6 lipca 2021
Tybetańskie źródła informują o zatrzymaniu „co najmniej dwudziestu osób” za świętowanie 86. urodzin Jego Świątobliwości Dalajlamy – między innymi Kunczoka Taszi i Dzapo z Kardze (chiń. Ganzi) w Sichuanie.

6 lipca 2021
Premier Modi informuje, że rozmawiał z Jego Świątobliwością Dalajlamą i złożył mu życzenia z okazji 86. urodzin.

5 lipca 2021
Generał Xu Qiling zostaje nowym głównodowodzącym „teatru zachodniego” (obejmującego wszystkie ziemie tybetańskie i ujgurski Xinjiang); to – rzecz bez precedensu w tak krótkim czasie – trzecia zmiana na tym stanowisku po krwawym starciu w Ladakhu, w czerwcu 2020 roku.

1 lipca 2021
„Chiny nie dadzą się nikomu zastraszyć ani podporządkować. Każdemu, kto tego spróbuje, roztrzaska się głowę na miazgę o stalowy wielki mur wykuty przez ponad 1,4 miliarda Chińczyków”, obiecuje przewodniczący Xi Jinping w stulecie partii komunistycznej.

30 czerwca 2021
Tybetańskie źródła informują, że władze lokalne od ponad roku nękają Pemę Co, pisarkę z Rebgongu (chiń. Tongren) w prowincji Qinghai. Objęta zakazem pracy, „inwigilowana i ciągle nachodzona przez policję, z nikim się nie spotyka i nie może prowadzić normalnego życia”.

25 czerwca 2021
Tybetańskie źródła informują, że w kwietniu policja „zatrzymała kilka osób” w Driru (chiń. Biru). Jednym z uwięzionych – najprawdopodobniej za „kontaktowanie się z bliskimi w Indiach” za pośrednictwem mediów społecznościowych – jest czterdziestoczteroletni Gjadzin.

25 czerwca 2021
Otwarcie 435-kilometrowej linii kolejowej Lhasa – Njingtri (chiń. Lingzhi).

czerwiec 2021
Chińscy turyści odkrywają nielegalne wysypisko „o długości 200 i szerokości 20 metrów” w rezerwacie Kokoszili (mong. Hoh Xil, tyb. Aczen Gangjap) w Qinghai, z którego „dla dobra przyrody” – i wbrew obietnicom składanym UNESCO przed wpisaniem na listę światowego dziedzictwa naturalnego – wysiedlono wszystkich tybetańskich koczowników.

23 czerwca 2021
Po uwięzieniu właściciela (za udział w „nielegalnym zgromadzeniu”) władze doprowadzają do zamknięcie najważniejszego „opozycyjnego” dziennika w Hongkongu.

22 czerwca 2021
Kanada – w imieniu ponad 40 państw, w tym także Polski – wyraża „poważne zaniepokojenie” sytuacją w Xinjiangu (wyliczając ponad milion arbitralnie uwięzionych, ciągłą inwigilację, tortury, przymusowe sterylizacje, przemoc seksualną oraz oddzielanie dzieci od rodziców), a także w Tybecie i w Hongkongu – na forum Rady Praw Człowieka ONZ.

18 czerwca 2021
Tybetańskie źródła informują, że w czerwcu 2019 roku policja uprowadziła Lobsanga Lhundruba, mnicha i znanego pisarza (publikującego pod pseudonimem Di Lhaden) z Pemy (chiń. Banma), w prowincji Qinghai. Nie wiadomo, gdzie jest przetrzymywany i o co go oskarżono. Od dwóch lat krewnym nie udało się uzyskać zgody na widzenie ani żadnych informacji.

8 czerwca 2021
Amerykański Senat przyjmuje ustawę o konkurencyjności, która zwiększa pomoc dla ofiar naruszeń praw człowieka w Chinach – miedzy innymi Tybetańczyków.

7 czerwca 2021
Przewodniczący Xi Jinping składa trzydniową wizytę roboczą w prowincji Qinghai – w której czwartą część ludności stanowią „mniejszości” (głównie Tybetańczycy z tradycyjnej dzielnicy Amdo i skrawka Khamu) – wzywając lokalnych aparatczyków do sumiennego realizowania „polityki etnicznej” oraz „dalszej sinizacji” regionu.

7 czerwca 2021
Prezydent Biden zakazuje amerykańskich inwestycji w 51 związanych z armią chińskich firm (dodając je do 31 z „czarnej listy” sporządzonej przez administrację Trumpa).

2 czerwca 2021
„Dalajlamy”, (prześladowanego przez komunistów) „Biskupa Xie Shiguanga”, „Ujgurskich męczenników” i „Wolności Hongkongu”: burmistrz Budapesztu (z opozycyjnej wobec rządu partii liberalnej) zapowiada przemianowanie ulic w kwartale, w którym powstanie kompleks chińskiego uniwersytetu.

1 czerwca 2021
Komitet Centralnych zapowiada, że z okazji stulecia Komunistycznej Partii Chin po raz pierwszy wyróżni „szeregowych” działaczy. Wśród 29 odznaczonych „Medalem 1 lipca”, mających odzwierciedlać wkład „91 milionów członków w jednoczenie narodu, wstawanie z kolan i budowanie dostatnich, silnych Chin”, jest bohater poległy w czerwcu 2020 roku, w dolinie Galwan, „strzegąc terytorialnej integralności Chin przed indyjskimi prowokacjami” (choć Pekin oficjalnie zaprzeczał, że poniósł wtedy jakieś straty), oraz „sześćdziesięcioletnia tybetańska pasterka”, która „przyczyniła się do bezpieczeństwa granic, przez całe dekady patrolując podczas wypasu”.

31 maja 2021
Po latach epatowania butą i prowadzenia agresywnej polityki zagranicznej Xi Jinping apeluje nagle do partyjnych aparatczyków o budowanie wizerunku Chin jako kraju, który zasługuje na „zaufanie, miłość i szacunek” oraz „musi zdobywać przyjaciół”.

27 maja 2021
Zaprzysiężenie Penpy Ceringa, nowego sikjonga Centralnej Administracji Tybetańskiej na wychodźstwie.

26 maja 2021
Pierwsze, historyczne obchody Wesaku (narodzin, Przebudzenia i parinirwany Buddy) w Białym Domu.

25 maja 2021
„Dziś, i zawsze, Ameryka stoi z dumą u boku narodu tybetańskiego”, Nancy Pelosi, spiker Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych, gratuluje Penpie Ceringowi, nowo wybranemu prezydentowi Centralnej Administracji Tybetańskiej w Indiach.

22 maja 2021
Trzęsienie ziemi w Mato (chiń. Maduo), w prefekturze Golog (chiń. Guoluo) prowincji Qinghai. Tybetańskie źródła mówią o co najmniej 20 zabitych, rządowe media – o kilkunastu rannych. Władze wprowadzają blokadę informacyjną.

19 maja 2021
Nepalscy urzędnicy informują, że chińscy żołnierze usuwają kamienne słupy graniczne, ustawione po zawarciu traktatu w 1961 roku.

16 maja 2021
Otwarcie strategicznej szosy w (najgłębszym na świecie) wąwozie Jarlung Cangpo – łączącej Njingtri (chiń. Lingzhi) z Metogiem (chiń. Motuo) – przy (spornej) granicy z indyjskim stanem Arunaćal Pradeś.

14 maja 2021
Dharamsala ogłasza oficjalne wyniki wyborów. Stany Zjednoczone gratulują nowemu sikjongowi Penpie Ceringowi, wyrażając gotowość współpracy z Centralną Administracją Tybetańską i wspierania tybetańskiej diaspory.

9 maja 2021
Stołeczne Stowarzyszenie Buddyjskie ogłasza rozporządzenie w związku z rozpoczęciem Saga Dały, czwartego, „świętego” miesiąca kalendarza tybetańskiego. Choć w Lhasie oficjalnie nie ma żadnych zakażonych COVID, władze apelują do „wierzących” o „aktywne wspieranie partii i rządu”, „zaszczepienie się” oraz „właściwe spojrzenie na religię”: „ograniczenie pielgrzymowania do najbliższej okolicy”, „umiarkowanie w paleniu kadzidła i wykupywaniu zwierząt”, a także „nieodwiedzanie” Potali, Barkhoru i Lingkhoru, czyli najważniejszych szlaków pątników w stolicy. Prognozując jednocześnie turystyczny boom i wzrost liczby przyjezdnych do 42 milionów, pamiętają także o nich, zachęcając do „dobrego zachowania”: mierzenia temperatury, mycia rąk i unikania tłumów.

5 maja 2021
Państwa grupy G7 wzywają Chiny do poszanowania międzynarodowych zobowiązań i praw człowieka, wyrażając „głębokie zaniepokojenie” między innymi sytuacją w Tybecie.

5 maja 2021
Tybetańskie źródła informują, że Norsang – ojciec sześciorga dzieci z Nagczu (chiń. Naqu) skierowany na „reedukację” za odmowę „świętowania” rocznicy proklamowania ChRL we wrześniu 2019 roku – został „zamęczony” przez policję.

11 maja 2021
W ciągu dziesięciu lat populacja TRA wzrosła (o 21,5 procent) do 3,65 miliona; 91 procent stanowią Tybetańczycy – Pekin publikuje pierwsze wyniki spisu powszechnego z 2020 roku.

29 kwietnia 2021
Agencja Xinhua publikuje wyniki badań, z których wynika, że w Tybetańskim Regionie Autonomicznym w ciągu roku można uzyskać tyle energii z promieniowania słonecznego, co z 240 miliardów ton węgla kamiennego.

22 kwietnia 2021
Stu noblistów, w tym Dalajlama, wystosowuje w Dniu Ziemi apel o „zostawienie jej paliw kopalnych”.

20 kwietnia 2021
Wu Yingjie, sekretarz partii w TRA, odwiedza Gjalaphug (chiń. Jieluobu), nowo zbudowaną wioskę na „południowych rubieżach”, wzywając przesiedlonych tam Tybetańczyków „do zapuszczania korzeni jak przebiśniegi” i „dumnego powiewania czerwoną flagą z pięciom gwiazdami”. Informujące o tym chińskie media nie wspominają, że Gjalaphug leży na terytorium systematycznie „okrawanego” Bhutanu.

18 kwietnia 2021
Indyjskie media, powołując się na „źródła wywiadowcze”, informują, że chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza „intensywnie rekrutuje Tybetańczyków”, tworząc pierwszą „etniczną” jednostkę, wzorowaną na elitarnej indyjskiej „Formacji 22”, która składa się głównie z tybetańskich komandosów.

16 kwietnia 2021
Chińscy cenzorzy blokują możliwość udostępniania artykułu byłego premiera Wen Jiabao (we wspomnieniu o zmarłej matce najwyraźniej doszukano się zawoalowanej krytyki zamordyzmu pod rządami Xi Jinpinga).

14 kwietnia 2021
Tybetańskiego źródła informują, że w ostatnich tygodniach policja zatrzymała „bez powodu” co najmniej sześciu znanych działaczy społecznych z Kardze (chiń. Ganzi) w Sichuanie – między innymi popularnego pisarza Gangkje Drubpę Kjaba.

8 kwietnia 2021
Pema Dziungne, przewodniczący parlamentu na wychodźstwie – który dwa tygodnie wcześniej zlikwidował „trzeci filar” systemu demokratycznych rządów, odwołując wszystkich członków Komisji Sprawiedliwości – rezygnuje z mandatu.

1 kwietnia 2021
Władze lokalne ogłaszają zakaz „okazywania religijności” we wszystkich szkołach okręgu Sog (chiń. Suo), zabraniając rodzicom wnoszenia na teren placówek różańców, młynków modlitewnych i innych „przedmiotów kultu religijnego” oraz „powtarzania modlitw i mantr”.

30 marca 2021
Pekin zmienia prawo wyborcze Hongkongu, praktycznie zamykając drogę do kandydowania osobom uznanym za „niepatriotyczne” przez służby bezpieczeństwa i agendy Komunistycznej Partii Chin.

26 marca 2021
Władze informują krewnych, że Rinczen Cultrim, dwudziestodziewięcioletni mnich bonu zatrzymany przez policję 1 sierpnia 2019 roku w Ngabie (chiń. Aba), w Sichuanie, został skazany na cztery lata więzienia. Do tej pory najbliżsi nie byli w stanie ustalić, gdzie jest przetrzymywany.

25 marca 2021
Ciąg dalszy „kryzysu konstytucyjnego” w Dharamsali: parlament – rzecz bez precedensu – odwołuje przewodniczącego i dwóch sędziów odpowiednika „sądu najwyższego”, najwyraźniej rewanżując się za ukaranie (odebraniem czynnego prawa wyborczego) jedenastu deputowanych ze Stałego Komitetu (w tym „marszałka”) za przełożenie sesji z powodu pandemii (gdyż konstytucja wymaga, by Izba obradowała co sześć miesięcy). Sędziowie, podobnie jak wcześniej parlamentarzyści, uznają decyzję za bezprawną.

22 marca 2021
Unia Europejska (po raz pierwszy od masakry w Pekinie, w 1989 roku) – wspólnie ze Stanami Zjednoczonymi, Kanadą i Wielką Brytanią – nakłada sankcje na chińskich aparatczyków z Xinjiangu, odpowiedzialnych za prześladowanie Ujgurów (arbitralne więzienie w obozach reedukacyjnych, tortury, gwałty i pracę przymusową). W odpowiedzi „oburzony” Pekin ogłasza podobne restrykcje wobec dziesięciu osób, które „godzą w suwerenność i interesy Chin”.

15 marca 2021
Władze chińskie utrzymują restrykcje, które wprowadzono przed „drażliwymi” marcowymi rocznicami, zakazując „zgromadzeń” większych niż trzyosobowe, rewidując przechodniów i szukając „politycznych treści” w telefonach komórkowych.

14 marca 2021
Policja zatrzymuje czterech Tybetańczyków, którzy 11 marca palili kadzidło i modlili się na zboczu góry w Zato (chiń. Zaduo), w prowincji Qinghai. Po przesłuchaniu zostaje aresztowany Thupten Phuncog.

10 marca 2021
Władze chińskie informują o powołaniu 697 „Komitetów Dyscypliny”, które kierowane są do wiosek Tybetańskiego Regionu Autonomicznego – przede wszystkim w regionach przygranicznych.

6 marca 2021
Jego Świątobliwość Dalajlama publicznie szczepi się przeciw COVID, zachęcając innych: „Trzeba, dla wspólnego dobra, odwagi!”.

4–11 marca 2021
Doroczne posiedzenia XIII Ogólnochińskiej Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej (OLPKK) oraz Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych (OZPL), zdominowane przez „reformę” prawa wyborczego, która odbiera resztki politycznej niezależności Hongkongowi, oraz czternasty plan pięcioletni (przewidujący dalszą rozbudowę infrastruktury w Tybecie).

3 marca 2021
Tybet – wspólnie z Syrią, z jednym punktem na sto możliwych – zamyka „światowy ranking wolności” organizacji Freedom House.

1 marca 2021
Prezydent Duda – wbrew zaleceniom MSZ osobiście uczestniczący w szczycie grupy „17 + 1”, podczas którego wiele państw środkowoeuropejskich reprezentują politycy znacznie niższej rangi – rozmawia z przewodniczącym Xi Jinpingiem o „wspólnym odpowiadaniu na różnorodne zagrożenia i wyzwania” oraz „wzmacnianiu strategicznej komunikacji i pogłębianiu pragmatycznej współpracy” z Chinami, miesiąc wcześniej oskarżonymi przez USA o ludobójstwo w Xinjiangu (i miesiąc później ukaranymi pierwszymi od 1989 roku sankcjami za naruszanie praw człowieka przez Unię Europejską).

marzec 2021
Władze chińskie tradycyjnie wprowadzają nadzwyczajne środki bezpieczeństwa przed „newralgicznymi” marcowymi rocznicami, mnożąc restrykcje i dokonując prewencyjnych zatrzymań – głównie osób, które rozpowszechniały wiadomości o śmierci chińskich żołnierzy podczas zeszłorocznego starcia w Ladakhu.

28 lutego 2021
Zatrzymanie i oskarżenie o działalność wywrotową 55 najbardziej znanych działaczy opozycyjnych w Hongkongu.

22 lutego 2021
Rzecznik chińskiego MSZ wzywa Stany Zjednoczone do zaprzestania „oczerniania” Komunistycznej Partii Chin oraz wspierania „separatystycznych sił” w Tybecie, Hongkongu, Xinjiangu i na Tajwanie.

19 lutego 2021
Po siedmiu miesiącach Pekin oficjalnie potwierdził, że Armia Ludowo-Wyzwoleńcza straciła czterech ludzi podczas czerwcowego starcia z indyjskimi żołnierzami w dolinie Galwan, w Ladakhu. Tydzień wcześniej rosyjska agencja TASS podała, że zginęło wtedy 45 Chińczyków (pierwsze doniesienia Delhi mówiły o 43 i 20 ofiarach po stronie indyjskiej). Według partyjnej Centralnej Komisji Wojskowej „oddali życie za suwerenność i terytorialną integralność” Chin.
luty 2021
W Tridu (chiń. Chengduo), w Qinghai policja zatrzymuje i katuje troje nastolatków – Damdula, Sangje Co i Kansi (nick) – którzy „nie dopełnili obowiązku zarejestrowania grupy” na popularnym portalu WeChat. Jeden trafia do szpitala z połamanymi nogami.

12 lutego 2021
„Chiński Panczen” składa noworoczne życzenia „tybetańskim rodakom”, oddając hołd „silnemu przywództwu Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Chin z przewodniczącym Xi Jinpingiem jako jego jądrem” i dziękując za szczęście „nie naturze”, a „państwu i tysiącom tysięcy osób, gotowych do poświęcania się dla nas”.

6 lutego 2021
Kunczok Dzinpa – pięćdziesięciojednoletni przewodnik, skazany na 21 lat więzienia za przekazanie informacji o protestach w Driru (chiń. Biru), w prefekturze Nagczu (chiń. Naqu) Tybetańskiego Regionu Autonomicznego – umiera w lhaskim szpitalu, do którego trzy miesiące wcześniej przewieziono go bez wiedzy najbliższych. Według lokalnych źródeł miał wylew krwi do mózgu i był sparaliżowany.

4 lutego 2021
Tybetańskie źródła podają, że w lipcu 2013 roku w Driru (chiń. Biru) skazano osiem osób, które miały pomagać rodakom „przedostać się do Indii”. Wszystkim wymierzono drakońskie kary 13 lat pozbawienia wolności.

3 lutego 2021
Przed Losarem, Nowym Rokiem kalendarza tybetańskiego (który w tym roku przypada 12 lutego i zbiega się z chińskim) władze każą zamknąć wszystkie świątynie w Lhasie – jak tłumaczy obwieszczenie na murze Dżokhangu, najbardziej czczonego sanktuarium Tybetu, z powodu „sprzątania i wakacji”.

RACHUNEK BANKOWY

program „Niewidzialne kajdany” 73213000042001026966560001
subkonto Kliniki Stomatologicznej Bencien
46213000042001026966560002

PRZEKIERUJ 1% PODATKU

1% PODATKU