STOWARZYSZENIE STUDENCI DLA WOLNEGO TYBETU



8 kwietnia 2021
Pema Dziungne, przewodniczący parlamentu na wychodźstwie – który dwa tygodnie wcześniej zlikwidował „trzeci filar” systemu demokratycznych rządów, odwołując wszystkich członków Komisji Sprawiedliwości – rezygnuje z mandatu.

30 marca 2021
Pekin zmienia prawo wyborcze Hongkongu, praktycznie zamykając drogę do kandydowania osobom uznanym za „niepatriotyczne” przez służby bezpieczeństwa i agendy Komunistycznej Partii Chin.

26 marca 2021
Władze informują krewnych, że Rinczen Cultrim, dwudziestodziewięcioletni mnich bonu zatrzymany przez policję 1 sierpnia 2019 roku w Ngabie (chiń. Aba), w Sichuanie, został skazany na cztery lata więzienia. Do tej pory najbliżsi nie byli w stanie ustalić, gdzie jest przetrzymywany.

25 marca 2021
Ciąg dalszy „kryzysu konstytucyjnego” w Dharamsali: parlament – rzecz bez precedensu – odwołuje przewodniczącego i dwóch sędziów odpowiednika „sądu najwyższego”, najwyraźniej rewanżując się za ukaranie (odebraniem czynnego prawa wyborczego) jedenastu deputowanych ze Stałego Komitetu (w tym „marszałka”) za przełożenie sesji z powodu pandemii (gdyż konstytucja wymaga, by Izba obradowała co sześć miesięcy). Sędziowie, podobnie jak wcześniej parlamentarzyści, uznają decyzję za bezprawną.

22 marca 2021
Unia Europejska (po raz pierwszy od masakry w Pekinie, w 1989 roku) – wspólnie ze Stanami Zjednoczonymi, Kanadą i Wielką Brytanią – nakłada sankcje na chińskich aparatczyków z Xinjiangu, odpowiedzialnych za prześladowanie Ujgurów (arbitralne więzienie w obozach reedukacyjnych, tortury, gwałty i pracę przymusową). W odpowiedzi „oburzony” Pekin ogłasza podobne restrykcje wobec dziesięciu osób, które „godzą w suwerenność i interesy Chin”.

15 marca 2021
Władze chińskie utrzymują restrykcje, które wprowadzono przed „drażliwymi” marcowymi rocznicami, zakazując „zgromadzeń” większych niż trzyosobowe, rewidując przechodniów i szukając „politycznych treści” w telefonach komórkowych.

10 marca 2021
Władze chińskie informują o powołaniu 697 „Komitetów Dyscypliny”, które kierowane są do wiosek Tybetańskiego Regionu Autonomicznego – przede wszystkim w regionach przygranicznych.

6 marca 2021
Jego Świątobliwość Dalajlama publicznie szczepi się przeciw COVID, zachęcając innych: „Trzeba, dla wspólnego dobra, odwagi!”.

4–11 marca 2021
Doroczne posiedzenia XIII Ogólnochińskiej Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej (OLPKK) oraz Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych (OZPL), zdominowane przez „reformę” prawa wyborczego, która odbiera resztki politycznej niezależności Hongkongowi, oraz czternasty plan pięcioletni (przewidujący dalszą rozbudowę infrastruktury w Tybecie).

3 marca 2021
Tybet – wspólnie z Syrią, z jednym punktem na sto możliwych – zamyka „światowy ranking wolności” organizacji Freedom House.

1 marca 2021
Prezydent Duda – wbrew zaleceniom MSZ osobiście uczestniczący w szczycie grupy „17 + 1”, podczas którego wiele państw środkowoeuropejskich reprezentują politycy znacznie niższej rangi – rozmawia z przewodniczącym Xi Jinpingiem o „wspólnym odpowiadaniu na różnorodne zagrożenia i wyzwania” oraz „wzmacnianiu strategicznej komunikacji i pogłębianiu pragmatycznej współpracy” z Chinami, miesiąc wcześniej oskarżonymi przez USA o ludobójstwo w Xinjiangu (i miesiąc później ukaranymi pierwszymi od 1989 roku sankcjami za naruszanie praw człowieka przez Unię Europejską).

marzec 2021
Władze chińskie tradycyjnie wprowadzają nadzwyczajne środki bezpieczeństwa przed „newralgicznymi” marcowymi rocznicami, mnożąc restrykcje i dokonując prewencyjnych zatrzymań – głównie osób, które rozpowszechniały wiadomości o śmierci chińskich żołnierzy podczas zeszłorocznego starcia w Ladakhu.

28 lutego 2021
Zatrzymanie i oskarżenie o działalność wywrotową 55 najbardziej znanych działaczy opozycyjnych w Hongkongu.

22 lutego 2021
Rzecznik chińskiego MSZ wzywa Stany Zjednoczone do zaprzestania „oczerniania” Komunistycznej Partii Chin oraz wspierania „separatystycznych sił” w Tybecie, Hongkongu, Xinjiangu i na Tajwanie.

19 lutego 2021
Po siedmiu miesiącach Pekin oficjalnie potwierdził, że Armia Ludowo-Wyzwoleńcza straciła czterech ludzi podczas czerwcowego starcia z indyjskimi żołnierzami w dolinie Galwan, w Ladakhu. Tydzień wcześniej rosyjska agencja TASS podała, że zginęło wtedy 45 Chińczyków (pierwsze doniesienia Delhi mówiły o 43 i 20 ofiarach po stronie indyjskiej). Według partyjnej Centralnej Komisji Wojskowej „oddali życie za suwerenność i terytorialną integralność” Chin.
luty 2021
W Tridu (chiń. Chengduo), w Qinghai policja zatrzymuje i katuje troje nastolatków – Damdula, Sangje Co i Kansi (nick) – którzy „nie dopełnili obowiązku zarejestrowania grupy” na popularnym portalu WeChat. Jeden trafia do szpitala z połamanymi nogami.

12 lutego 2021
„Chiński Panczen” składa noworoczne życzenia „tybetańskim rodakom”, oddając hołd „silnemu przywództwu Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Chin z przewodniczącym Xi Jinpingiem jako jego jądrem” i dziękując za szczęście „nie naturze”, a „państwu i tysiącom tysięcy osób, gotowych do poświęcania się dla nas”.

6 lutego 2021
Kunczok Dzinpa – pięćdziesięciojednoletni przewodnik, skazany na 21 lat więzienia za przekazanie informacji o protestach w Driru (chiń. Biru), w prefekturze Nagczu (chiń. Naqu) Tybetańskiego Regionu Autonomicznego – umiera w lhaskim szpitalu, do którego trzy miesiące wcześniej przewieziono go bez wiedzy najbliższych. Według lokalnych źródeł miał wylew krwi do mózgu i był sparaliżowany.

4 lutego 2021
Tybetańskie źródła podają, że w lipcu 2013 roku w Driru (chiń. Biru) skazano osiem osób, które miały pomagać rodakom „przedostać się do Indii”. Wszystkim wymierzono drakońskie kary 13 lat pozbawienia wolności.

3 lutego 2021
Przed Losarem, Nowym Rokiem kalendarza tybetańskiego (który w tym roku przypada 12 lutego i zbiega się z chińskim) władze każą zamknąć wszystkie świątynie w Lhasie – jak tłumaczy obwieszczenie na murze Dżokhangu, najbardziej czczonego sanktuarium Tybetu, z powodu „sprzątania i wakacji”.

2 lutego 2021
Chińskie media informują o skazaniu na 25 lat pozbawienia wolności „fałszywego żywego buddy” – Chińczyka, który podając się za tybetańskiego lamę, wyłudzał pieniądze, gwałcił i molestował „wyznawczynie”. Jego tybetański „pomocnik”, opat z Kardze (chiń. Ganzi) w Sichuanie, spędzi w więzieniu sześć lat.

1 lutego 2021
Władze co najmniej dwóch okręgów prefektury Golog (chiń. Guoluo) w prowincji Qinghai – w imię „stabilności społecznej” i „higieny” – wprowadzają godzinę policyjną przed Losarem, Nowym Rokiem tybetańskiego kalendarza.

29 stycznia 2021
Unia Europejska wydaje oświadczenie, w którym domaga się od władz chińskich „bezwarunkowego” zwolnienia Tasziego Łangczuka oraz „umożliwienia mu korzystania z podstawowych praw, takich jak swoboda przemieszczania się”. Bruksela chce także przeprowadzenia „szczegółowego dochodzenia” w związku z oskarżeniami, że był on maltretowany i torturowany.

28 stycznia 2021
Taszi Łangczuk – zatrzymany w styczniu 2016 roku biznesmen i społecznik z Juszu (chiń. Yushu) w prowincji Qinghai, monitujący władze wszystkich szczebli o zapewnienie „konstytucyjnego” miejsca językowi tybetańskiemu w systemie oświaty i skazany na pięć lat pozbawienia wolności za rozmawianie o tym z zagranicznym dziennikarzem – zostaje zwolniony z więzienia po odbyciu pełnej kary. „Nie mogę jednak – pisze w mediach społecznościowych adwokat Liang Xiaojun – skontaktować się z jego krewnymi i nie widziałem żadnego zdjęcia, więc nie wiem, czy jest naprawdę wolny”.

25 stycznia 2021
W dniu zakończenia kolejnej rundy rozmów z Chinami o „rozładowywaniu militarnych napięć i stabilizowaniu sytuacji” Indie odznaczają 54 żołnierzy Specjalnych Sił Granicznych (w tym jednego Tybetańczyka), którzy wyróżnili się w „spornym” Ladakhu.

24 stycznia 2021
Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych TRA przyjmuje pierwszą „kompleksową” ustawę o ekologii i ochronie środowiska. Niemal połowa centralnego Tybetu (539 kilometrów kwadratowych) jest w „ścisłym rezerwatem”, niedostępnym dla setek tysięcy dawnych mieszkańców, których od lat przesiedlano siłą do (oficjalnie: 965) „nowych socjalistycznych wiosek”. Według rządowych mediów celem ustawy jest stworzenie „tybetańskiej cywilizacji ekologicznej”, która zdaniem ekspertów istniała od wieków i stanowiła zaprzeczenie chińskiego modelu rabunkowej eksploatacji surowców. Nowe przepisy wspominają o „grupach, instytucjach i miejscach” kultu religijnego, każąc im „przyswoić pojęcie ochrony środowiska” (choć władze lokalne – realizując ogłaszane centralnie kampanie „zwalczania przestępczości” – rutynowo tępią „nielegalną działalność ekologiczną”).

20 stycznia 2021
Indyjscy żołnierze „zmuszają do zawrócenia” chiński patrol, który przekroczył granicę na przełęczy w Sikkimie. Według medialnych doniesień po obu stronach są ranni.

17 stycznia 2021
Sąd Najwyższy uwzględnia skargę kasacyjną Rzecznika Praw Obywatelskich Adama Bodnara, nie zgadzając się na ekstradycję do Chin zatrzymanego w Polsce mężczyzny, poszukiwanego przez ChRL pod zarzutem oszustwa i fałszowania dokumentów – a według obrony, za działalność w ruchu Falun Gong – za co groziła mu kara dożywotniego więzienia, tortury i nieludzkie traktowanie.

16 stycznia 2021
Dziewięciu nepalskich Szerpów i jeden Gurkha, uczestniczących w trzech różnych wyprawach, dokonuje wspólnie – przystanąwszy i zebrawszy całą grupę pod szczytem – pierwszego zimowego wejścia na K2.

12 stycznia 2021
Z pięcioletnim opóźnieniem – spowodowanym „drakońskimi środkami kontroli” – tybetańskie źródła informują o samospaleniu „w proteście przeciwko chińskim rządom” na wiejskim przystanku autobusowym w Nagczu (chiń. Naqu), w TRA 17 września 2015 roku. Dwudziestosześcioletni Szurmo miał umrzeć tego samego dnia po przewiezieniu do lokalnego szpitala. Policja zatrzymała jego trzech krewnych, których los pozostaje „nieznany”.

12 stycznia 2021
Władze chińskie – jak podaje „dobrze poinformowane źródło” – powołują w Lhasie dwudziestopięcioosobową „małą grupę przygotowawczą”, która ma nadzorować proces wyboru następnego Dalajlamy.

9 stycznia 2021
Amerykański Departament Stanu znosi „samoograniczenia”, dotyczące kontaktów przedstawicieli administracji z politykami tajwańskimi.

7 stycznia 2021
Komunistyczna Partia Chin ogłasza nowe wytyczne w sprawie „krytyki wewnętrznej”, zabraniając swoim członkom publicznego „oceniania przywódców” i „wyrażania opinii niezgodnych z decyzjami Komitetu Centralnego”.

6 stycznia 2021
„Tłum protestujących przelewał się przez korytarze, fotografując i włamując się do biur. Ktoś palił marihuanę w pokoju ze zdjęciami gór i mapami Oregonu na ścianach. Ktoś schował do plecaka oprawione zdjęcie Dalajlamy. Ktoś ubrany w skórzaną kurtkę zerwał zwój z chińskimi znakami”, „New York Times” opisuje protesty na waszyngtońskim Kapitolu.

6 stycznia 2021
Chiny nie wpuszczają – mimo powszechnych oskarżeń WHO o nadskakiwanie Pekinowi – misji Światowej Organizacji Zdrowia, które miała zbadać „źródła COVID-19”.

6 stycznia 2021
Masowe zatrzymania działaczy opozycji demokratycznej – w tym wszystkich kandydatów w opóźnionych wyborach do Rady Legislacyjnej – w Hongkongu.

6 stycznia 2021
Chiny nie wpuszczają – mimo powszechnych oskarżeń WHO o nadskakiwanie Pekinowi – misji Światowej Organizacji Zdrowia, które miała zbadać „źródła COVID-19”.

3 stycznia 2021
Pierwsza tura parlamentarnych i prezydenckich wyborów tybetańskiej diaspory.

29 grudnia 2020
„Nawet w czasach dynastii Han (202 p.n.e.–9 n.e.) krytykowanie władz nie było przestępstwem”, mówi sędziemu Zhang Zhan – niezależna dziennikarka od pół roku maltretowana w areszcie za opisywanie sytuacji w Wuhanie, który odcięto od świata, gdy władze chińskie przestały ukrywać wybuch epidemii COVID-19 – skazana na cztery lata więzienia za „wszczynanie kłótni i prowokowanie niepokojów”.

28 grudnia 2020
Prezydent Donald Trump podpisuje znowelizowaną Ustawę o polityce wobec Tybetu (i „wspieraniu” Tybetańczyków), która znacząco zwiększa fundusze pomocowe, wprowadza kwestie ochrony środowiska naturalnego i zasobów wodnych Tybetu oraz sukcesji Dalajlamy i innych hierarchów buddyjskich, przewidując sankcje wobec chińskich aparatczyków, mieszających się do tego procesu.

21 grudnia 2020
Po niemal rocznej zwłoce amerykański Senat jednogłośnie przyjmuje zmienioną Ustawę o polityce wobec – i „wspieraniu” – Tybetu, która tradycyjnie zatwierdza fundusze pomocowe, wprowadza kwestie ochrony środowiska naturalnego i zasobów wodnych oraz stanowi, że kwestia sukcesji Dalajlamy i innych przywódców buddyjskich ma charakter czysto religijny, przewidując sankcje wobec chińskich aparatczyków, próbujących mieszać się do tego procesu.

18 grudnia 2020
Indyjskie media informują, że policja prowadzi dochodzenie w sprawie trzydziestu Tybetańczyków, podejrzewanych o przyjmowanie pieniędzy od aresztowanego w sierpniu 2019 roku „chińskiego szpiega” Luo Sanga (vel Charlie Peng), któremu zarzuca się m.in. pranie miliardów rupii w firmach-wydmuszkach, zbieranie „poufnych informacji” o Dalajlamie i finansowanie „rozruchów” w Delhi.

16 grudnia 2020
Kongresmen Scott Perry apeluje do prezydenta Trumpa o uznanie Tybetu za niepodległe państwo okupowane przez Chińską Republikę Ludową.

15 grudnia 2020
W Indiach opublikowane zostają odtajnione dokumenty, z których wynika, że premier Indira Gandhi uznawała, iż Chiny okupują Tybet wbrew prawu, a minister George Fernandes w 1979 roku apelował do premiera ZSRR o uznanie Tybetu za niepodległe państwo.

14 grudnia 2020
Czterech mnichów i dwóch świeckich z Łonpo w Serszulu (chiń. Shiqu), w Sichuanie – w tym, niezgodnie z chińskim prawem, piętnastolatek – sądzonych razem ze zmarłym na początku miesiąca Tenzinem Nimą, zostaje skazanych na kary od roku do pięciu lat więzienia za „separatystyczne podżeganie” w związku z symbolicznymi protestami i informowaniem o nich.

11 grudnia 2020
Armia Ludowo-Wyzwoleńcza informuje o wyposażeniu „oddziałów broniących granicy” w tybetańskim Ngari (chiń. Ali) w „egzoszkielety”, które „ułatwiają wykonywanie zadań bojowych w ekstremalnie trudnych warunkach”.

9 grudnia 2020
Po dekadzie przepychanek i dysput oraz siedmiu rundach oficjalnych rozmów w ciągu ostatnich trzech miesięcy Chiny i Nepal wspólnie ogłaszają nową wysokość Czomolungmy, „Bogini Matki Świata” (nep. Sagarmatha, chiń. Quomolangma, ang. Mount Everest): 8848,86 m n.p.m. Oba kraje nie mogły pogodzić się z indyjskością pomiaru z 1954 roku – 8848 m – mówiąc to o „kwestii dumy narodowej” (rząd w Katmandu), to o „wiecznym symbolu chińsko-nepalskiej przyjaźni” (przewodniczący Xi Jinping).

7 grudnia 2020
Rada Unii Europejskiej ustanawia globalny system sankcji za naruszenia praw człowieka, „po raz pierwszy wyposażając się w ramy, które umożliwią działania ukierunkowane na osoby fizyczne, podmioty i organy – w tym podmioty państwowe i niepaństwowe – odpowiedzialne za poważne przypadki złamania lub naruszenia praw człowieka na całym świecie, zaangażowane w takie akty lub przyłączające się do nich”.

7 grudnia 2020
Amerykański Departament Stanu nakłada restrykcje wizowe na 14 wiceprzewodniczących Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych i ich najbliższych krewnych – w tym Padmę Cholinga (tyb. Pema Thinle), byłego szefa rządu Tybetańskiego Regionu Autonomicznego – za przyjęcie ustawy „przekreślającej autonomię Hongkongu”.

2 grudnia 2020
Troje liderów zeszłorocznych protestów w Hongkongu zostaje skazanych – za udział w nielegalnych zgromadzeniach – na kary od siedmiu do trzynastu miesięcy pozbawienia wolności.

1 grudnia 2020
Międzynarodowa grupa uczonych informuje o odnalezieniu śladów trzech zauropodów ze środkowej jury w piaskowcu, w Czamdo.

„początek grudnia” 2020
Dziewiętnastoletni mnich Tenzin Nima z klasztoru Dza Łonpo – bity, maltretowany i głodzony w areszcie śledczym w związku z symbolicznym protestem w Serszulu (chiń. Shiqu), w Sichuanie 7 listopada 2019 roku – umiera po „warunkowym” zwolnieniu w rodzinnym domu.

27 listopada 2020
Niezależne źródła informują, że 1 sierpnia 2019 roku zatrzymano w Ngabie (chiń. Aba), w Sichuanie dwudziestodziewięcioletniego mnicha bonu Rinczena Cultrima i osiem miesięcy później powiadomiono krewnych, że zarzuca się mu „separatyzm”. Bliscy do tej pory nie zdołali ustalić, gdzie jest przetrzymywany.

24 listopada 2020
Przewodniczący Xi Jinping nagradza 1689 „wzorowych” i 806 „zasłużonych” funkcjonariuszy służby bezpieczeństwa. Wśród „awangardy budowniczych materialnej, politycznej i duchowej cywilizacji socjalizmu” jest 30 Tybetańczyków.

24 listopada 2020
Tenzin Czogjal zostaje nominowany – razem z Laurie Anderson i Jesse Paris Smith – do Grammy (najlepsza płyta New Age) za album „Songs from the Bardo”

22 listopada 2020
Indyjskie media donoszą o pojawieniu się „chińskiej wioski” na bhutańskim płaskowyżu Doklam. Timphu oficjalnie zaprzecza utracie terytorium, a Pekin twierdzi, że osada – „27 domów, plac, komitet partii, przychodnia, komisariat, przedszkole, sklep oraz asfaltowe drogi, szybka sieć informacyjna i plastikowe lądowisko” – znajduje się na terenie tybetańskiego Yadongu (tyb. Dromo).

21 listopada 2020
Pierwsza, historyczna wizyta szefa tybetańskiego rządu na wychodźstwie w Białym Domu.

18 listopada 2020
Dziennikarze ujawniają wewnętrzne partyjne instrukcje, zabraniające mediom nagłaśniania noworocznych życzeń „chińskiego Panczena” i nakazujące „kontrolowanie temperatury” internetowych komentarzy, by „nie podsycać zainteresowania buddyzmem tybetańskim”.

listopad 2020
Władze chińskie – w imię „walki ze smogiem” – ogłaszają kampanię „odpowiedzialnego odprawiania praktyk religijnych”, zamykając na kłódkę wielkie kadzielnice przed lhaskim Dżokhangiem i zakazując wiernym rytualnego ofiarowywanie wonnego dymu przed najbardziej czczonym sanktuarium Tybetu.

16 listopada 2020
Centralna Komisja Wyborcza diaspory ogłasza dodatkowy termin rejestracji dla chcących oddać głos w przyszłorocznej elekcji z powodu spadku liczby zarejestrowanych o ponad osiem procent.

15 listopada 2020
Piętnaście państw Azji i Oceanii podpisuje umowę o utworzeniu Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP), największej na świecie strefy wspólnego handlu, obejmującej 29% światowego PKB i skupiającej trzecią część ludzkości.

11 listopada 2020
Stały Komitet Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych przyjmuje rezolucję, pozwalającą na usuwanie hongkońskich deputowanych, którzy opowiadali się za niepodległością miasta lub kwestionowali władzę Pekinu, a lokalna administracja natychmiast „dyskwalifikuje” czterech posłów opozycji. Reszta rezygnuje na znak protestu.

2 listopada 2020
Chiny ogłaszają rozpoczęcie budowy linii kolejowej, która połączy prowincję Sichuan z Lhasą.

19 października 2020
Delhi ogłasza, że każda chińska inwestycja będzie wymagała zgody rządu Indii.

19 października 2020
Chińscy archeolodzy publikują wyniki badań, z których wynika, że ponad 5000 lat temu na Wyżynie Tybetańskiej żyły i nosorożce.

16 października 2020
Robert Destro, nowy amerykański koordynator ds. tybetańskich, przyjmuje w Departamencie Stanu – po raz pierwszy oficjalnie – Lobsanga Senge, prezydenta Centralnej Administracji Tybetańskiej w Indiach.

14 października 2020
Po przerwie, która trwała niemal całą kadencję, amerykańska administracja obsadza stanowisko specjalnego koordynatora ds. tybetańskich, którym zostaje – jak dotąd najniższy rangą – asystent sekretarza w Biurze Demokracji, Praw Człowieka i Pracy, Robert Destro.

13 października 2020
Misja złożona z nepalskich polityków i urzędników potwierdza, że chińscy żołnierze przesunęli słupy graniczne o półtora kilometra, „zagarniając część dystryktu Humla”.

6 października 2020
W Trzecim Komitecie Zgromadzenia Ogólnego ONZ 39 państw – w tym Polska – potępia Chiny za naruszanie praw człowieka, szczególny nacisk kładąc na sytuację w Xinjiangu, Hongkongu i Tybecie.

4 października 2020
„Hodowla przemysłowa jest bardzo szkodliwa dla środowiska naturalnego. Warto propagować wegetarianizm”, mówi Dalajlama w Światowym Dniu Zwierząt, nazywając je „ozdobą świata”.

25 września 2020
Wang Jinhe, wiceszef wydziału transportu TRA, zostaje wydalony z partii – i „przekazany prokuraturze” – za „poważne naruszenie dyscypliny w sferze polityki, organizacji, pracy i życia”.

25 września 2020
Podczas wiecu poświęconego „studiowaniu decyzji siódmego forum” przewodniczący komitetu klasztoru Taszilhunpo zobowiązuje duchowych do „kroczenia drogą sinizacji religii naszego kraju i kierowania się przepisami w kwestiach wiary”.

24 września 2020
„Być może słyszał Pan i ma świadomość, że konstytucja pańskiego kraju gwarantuje wszystkim nacjom »prawo do używania i rozwijania własnego języka w mowie i piśmie«, które w tej chwili jawnie odbiera się mongolskim dzieciom w Mongolii Wewnętrznej”, pisze Cachiagijn Elbegdordż, były prezydent Mongolii, apelując do przewodniczącego Xi Jinpinga o powstrzymanie „horroru likwidowania Mongołów jako odrębnej grupy etnicznej”.

21 września 2020
Amerykańskie służby aresztują Baimadajię Angwanga – nowojorskiego policjanta pochodzenia tybetańskiego – któremu zarzuca się, że przez sześć lat był „chińskim agentem”, szpiegującym rodaków i pomagającym konsulatowi ChRL w nawiązywaniu kontaktów w policji.

20 września 2020
Nepalskie media publikują zdjęcia dziewięciu budynków, które „Chińczycy zbudowali nielegalnie w dystrykcie Humla i nie dopuszczają w ich pobliże lokalnej ludności”.

19 września 2020
Po ponaddziesięcioletniej przerwie władze chińskie ogłaszają „ćwiczenia przeciwlotnicze” w Lhasie.

17 września 2020
Niezależne źródła informują o ponad czterech tysiącach zatrzymanych i dziewięciu ofiarach śmiertelnych pacyfikacji protestów przeciwko usuwaniu języka mongolskiego ze szkół w Mongolii Wewnętrznej.

14 września 2020
Lhamo – popularna vlogerka z Ngaby (chiń. Aba) w Sichuanie – zostaje oblana benzyną i podpalona przez byłego męża podczas internetowej transmisji. Brutalne zabójstwo wywołuje szok i staje się katalizatorem dyskusji o przemocy domowej w społeczeństwie tybetańskim.

14 września 2020
Indyjskie służby aresztują Rajeeva Sharmę, znanego dziennikarza – często piszącego wrogie teksty o Dalajlamie i tybetańskiej diasporze – po zarzutem szpiegostwa na rzecz Chin.

14 września 2020
Prowincja Anhui ogłasza likwidację „punktów za pochodzenie” etniczne na egzaminach wstępnych do szkół wyższych. „Eksperci i obywatele chwalą decyzję jako krok w kierunku zwiększenia równości edukacyjnej i narodowej jedności”.

12 września 2020
Amerykańska fundacja Dui Hua, powołując się na chińskie „źródła rządowe”, publikuje nazwiska dziewięciu Tybetańczyków skazanych w tym roku za „separatystyczne podżeganie” w prefekturze Kardze (chiń. Ganzi) prowincji Sichuan.

12 września 2020
Spikerka Izby Reprezentantów Nancy Pelosi prosi Dalajlamę o przesłanie dla „wirtualnego szczytu” przywódców parlamentów państw G7, poświęconego zmianom klimatycznym.

8 września 2020
Indie i Chiny oskarżają się nawzajem o oddanie strzałów – w powietrze – w demarkacyjnej strefie „linii rzeczywistej kontroli” w Ladakhu, gdzie na mocy dwustronnych uzgodnień żołnierze od lat wnosili broni ani materiałów wybuchowych.

3 września 2020
Departament Stanu USA – w imię „wzajemności” – nakłada kolejne restrykcje na chińskich dyplomatów, zobowiązując ich między innymi do uzyskiwania zezwoleń na organizowanie publicznych spotkań czy odwiedzanie uczelni.

2 września 2020
Po kolejnym incydencie granicznym Indie zakazują używania 118 chińskich aplikacji.

wrzesień 2020
„Konstytucyjny kryzys” w Dharamsali: odpowiednik „sądu najwyższego” diaspory odbiera czynne prawo wyborcze (do marca, co obejmuje pierwszą turę wyborów prezydenckich) jedenastu deputowanym ze Stałego Komitetu (w tym „marszałkowi”) parlamentu za przełożenie do przyszłego roku sesji z powodu pandemii (gdyż konstytucja wymaga, żeby Izba obradowała co sześć miesięcy). Ukarani kwestionują decyzję jako bezprawną, ale uznaje ją – i wydaje stosowne polecenie delegaturom – centralna komisja wyborcza.

wrzesień 2020
Nie zważając na protesty rodziców, władze lokalne kierują dzieci do chińskich szkół z internatem i likwidują klasy z wykładowym językiem tybetańskim w Rebgongu (chiń. Tongren) i Themczenie (chiń. Tianjun), w prowincji Qinghai.

29–30 sierpnia 2020
Indyjska armia informuje o starciach i „pokrzyżowaniu chińskiej próby zmiany status quo” na granicy w Ladakhu. Operację przeprowadzają tybetańscy komandosi z „Formacji 22”. Ginie dowódca kompanii, pięćdziesięciojednoletni Nima Tenzin. Inny żołnierz odnosi rany.

28–29 sierpnia 2020
Po dorocznych gospodarskich wizytach przewodniczącego frontu jedności i chińskiego Panczena oraz niespodziewanej inspekcji w Lhasie ministra spraw zagranicznych (co zapewne wiąże się z kryzysem w relacjach z Indiami i USA) przewodniczący Xi Jinping zwołuje w Pekinie „dwudniowe spotkanie robocze na najwyższym szczeblu” – formalnie nazwane „siódmym centralnym roboczym sympozjum” (wcześniej „forum”) – wzywając do zmienienia regionu w „twierdzę nie do zdobycia”, „zdwojenia wysiłków w budowaniu zjednoczonego, dostatniego, cywilizowanego, harmonijnego i pięknego nowego, nowoczesnego, socjalistycznego Tybetu”, „strzeżenia stabilności i narodowej jedności, edukowania mas i zwalczania separatyzmu”, „intensywnej pracy w szkołach, aby zasiewać nasiona miłości do Chin w sercu każdego dziecka” oraz „sinizacji buddyzmu tybetańskiego i dostosowania go do wymogów socjalizmu”.

27 sierpnia 2020
Trzysta tysięcy uczniów w Mongolii Wewnętrznej bojkotuje rozpoczęcie roku szkolnego w odpowiedzi na plan „reformy edukacyjnej”, polegającej – podobnie jak wcześniej w Tybecie i ujgurskim Xinjiangu – na zastępowaniu chińskim języka „mniejszości”. Rodzice piszą petycje i demonstrują na ulicach, władze blokują media społecznościowe, straszą karami i wyprowadzają na ulice oddziały paramilitarnej policji. Co najmniej cztery osoby na znak protestu odbierają sobie życie.

26 sierpnia 2020
„Jakby prosić, żeby bandyta orzekł, czy ofiara jest rzeczywiście ofiarą”: burza wokół ujawnionych przez lokalne media planów „odnowienia” umowy – podpisanej przez rząd Szwajcarii w 2015 roku i nigdy nieopublikowanej – która pozwala „zapraszać” przedstawicieli Pekinu w celu ustalenia tożsamości i zweryfikowania historii osób, proszących o azyl jako prześladowani w ChRL.

24 sierpnia 2020
Media ujawniają, że współpracująca z wieloma zachodnimi gazetami anglojęzyczna aplikacja informacyjna TikToka systematycznie „usuwała wzmianki o Dalajlamie, Tybecie i wolności słowa”.

21 sierpnia 2020
Zatrzymanie sześćdziesięciotrzyletniego sołtysa Bu Dokjaba i jego siostrzeńca Gjalcena, mobilizujących ziomków do protestowania przeciwko „wywłaszczeniom” w okręgu Czumarleb (chiń. Qumalai), w prowincji Qinghai.

19 sierpnia 2020
W dniu rozpoczęcia święta Szoton, które tradycyjnie ściąga do lhaskich sanktuariów tysiące wiernych, władze – przywołując „zagrożenie COVID-19” – z dnia na dzień ograniczają liczbę Tybetańczyków wpuszczanych do świątyń, które bez żadnych przeszkód odwiedzają tłumy chińskich turystów, oraz odwołują występy tybetańskich trup operowych, zastępując je wystawą propagandowych fotografii.

RACHUNEK BANKOWY

program „Niewidzialne kajdany” 73213000042001026966560001
subkonto Kliniki Stomatologicznej Bencien
46213000042001026966560002

PRZEKIERUJ 1% PODATKU

1% PODATKU