STOWARZYSZENIE STUDENCI DLA WOLNEGO TYBETU



1 lipca 2020
Rząd w Delhi zakazuje używania 59 chińskich aplikacji – miedzy innymi Tik Tok i WeChat – które mają stanowić „zagrożenie dla suwerenności, integralności i bezpieczeństwa Indii”.

30 czerwca 2020
Stały Komitet Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych w Pekinie przyjmuje ustawę, praktycznie zakazującą działalności opozycyjnej w Hongkongu. Niemal z dnia na dzień na podstawie nowych przepisów zostają aresztowani pierwsi demonstranci.

26 czerwca 2020
Pięćdziesięciu ekspertów ONZ, zajmujących się ochroną praw człowieka, wystosowuje bezprecedensowy apel, wzywając społeczność międzynarodową do podjęcia „wspólnych i zdecydowanych kroków” w celu zapewnienia poszanowania przez Chiny „podstawowych swobód” obywateli oraz „zobowiązań traktatowych”.

21 czerwca 2020
Media informują, że po krwawym chińskim ataku na indyjski posterunek w Ladakhu, władze w Delhi zmieniają zasady, które obowiązywały w pasie granicznym, zezwalając żołnierzom na używanie tam broni palnej.

17 czerwca 2020
Pośredni Sąd Ludowy w Gologu (chiń. Guoluo), w prowincji Qinghai odrzuca apelację Anji Sengdry – działacza społecznego, który naraził się lokalnym aparatczykom walką z nadużyciami i został skazany na siedem lat więzienia za „wzywanie do zakłócania porządku publicznego, wszczynanie burd i wywoływanie problemów”.

16 czerwca 2020
Światowe media informują o śmierci trzech indyjskich żołnierzy podczas starcia z Chińczykami w dolinie rzeki Galwan, w Ladakhu. Kilka godzin później indyjska armia wydaje komunikat, mówiący o 20 zabitych. Według nieoficjalnych doniesień 43 chińskich żołnierzy „zginęło albo odniosło ciężkie rany”. To pierwsze ofiary śmiertelne przygranicznych starć od „incydentu” na przełęczy Tulung-la w 1975 roku.

15 czerwca 2020
Nepalskie media informują, że wiele prywatnych szkół wprowadza chiński jako język obowiązkowy, ponieważ władze w Pekinie obiecały opłacać nauczycieli.

12 czerwca 2020
Niezależne źródła informują, że kontrolowany przez władze chińskie portal społecznościowy i komunikator internetowy WeChat blokuje konta „wpływowych” tybetańskich uchodźców.

8 czerwca 2020
Gjurme Kansur Rinpocze otrzymuje Order Australii – najwyższe odznaczenie państwowe – za dokonania dla oświaty i buddyzmu.

3 czerwca 2020
Chińskie media podają, że żołnierze AL-W ćwiczą w Tybecie „nocne rajdy na terytorium wroga”.

1 czerwca 2020
Po formalnym zniesieniu „pandemicznych” zakazów i ograniczeń policja konfiskuje towary ponad dwustu tybetańskich straganiarzy w Chengdu. Tybetańczycy czują się pokrzywdzeni i dyskryminowani. W sieci krąży nagranie, na którym jedna z ukaranych kobiet prosi funkcjonariuszy o litość i pyta, dlaczego traktują się ją inaczej niż chińskich kupców. „My też jesteśmy obywatelami Chin”, powtarza.

1 czerwca 2020
Władze lokalne w Hongkongu – wskazując pandemię, a nie nowe przepisy z Pekinu – po raz pierwszy zakazują upamiętnienia rocznicy krwawej pacyfikacji protestów z 1989 roku.

30 maja 2020
Prezydent Trump zapowiada, że zakończy „preferencyjne” traktowanie Hongkongu, ponieważ Pekin odebrał mu namiastkę autonomii.

24 maja 2020
Tysiące demonstrantów na ulicach i setki zatrzymanych, protestujących w Hongkongu przeciwko odbieraniu im namiastki autonomii ustawą o „bezpieczeństwie narodowym”.

23 maja 2020
Po wcześniejszych doniesieniach o granicznych przepychankach w Sikkimie indyjskie media informują, że w ciągu miesiąca na teren Ladakhu wkroczyło ponad pięć tysięcy chińskich żołnierzy.

21 maja 2020
Opóźnione z powodu pandemii doroczne posiedzenia XIII Ogólnochińskiej Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej (OLPKK) oraz Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych (OZPL), mające pokazać światu, że Chiny „wygrały wojnę” z koronawirusem. Najważniejsza ustawa, jaką podsuwa deputowanym partia, dotyczy bezpieczeństwa narodowego, która – praktycznie zakazując protestów – przekreśla zasadę „dwóch systemów”, a z nią nadzieje mieszkańców Hongkongu.

19 maja 2020
Pięciu specjalnych sprawozdawców ONZ (m. in. do spraw arbitralnych uwięzień i mniejszości) wzywa Chiny do natychmiastowego zwolnienia Anji Sengdry – skazanego na siedem lat więzienia działacza społecznego z Gade (chiń. Gande) w prowincji Qinghai – oraz do wywiązywania się z międzynarodowych zobowiązań i przestrzegania praw „tybetańskiej mniejszości”.

19 maja 2020
Kongresman Scott Perry wnosi projekt ustawy, która upoważnia prezydenta USA do uznania Tybetańskiego Regionu Autonomicznego za „odrębne i niezależne państwo”.

18 maja 2020
Dokładnie ćwierć wieku po uprowadzeniu wskazanego zgodnie z tybetańską tradycją buddyjską Panczenlamy – i wysypie rocznicowych protestów społeczności międzynarodowej – rzecznik chińskiego MSZ informuje, że Gendun Czokji Nima „jako dziecko otrzymał bezpłatne obowiązkowe wykształcenie, następnie zdał egzamin na wyższą uczelnię, a teraz ma pracę”. Przy okazji tradycyjnie zapewnił, że „wraz z rodziną prowadzi normalne życie i nie chce być niepokojony”.

12 maja 2020
Niezależne źródła informują o petycji setek tybetańskich rodzin, które „wywłaszczono i eksmitowano w próżnię”, ponieważ nie mieszkały w miejscu zameldowania (szukając pracy albo możliwości kształcenia dzieci) w chwili ogłaszania programu przymusowych przesiedleń w Markhamie (chiń. Mangkang) i Gondzio (chiń. Gongjue), w TRA.

8 maja 2020
W Katmandu zatrzymanych zostaje 48 Chińczyków, którzy szarpią się z policją, żądając, by ambasada ChRL zabrała ich „do domu” z zamkniętego z powodu pandemii Nepalu.

7 maja 2020
W Sertharze (chiń. Seda), w Sichuanie umiera czterdziestotrzyletni Czokji – były więzień polityczny, który spędził za kratami cztery lata za świętowanie urodzin Dalajlamy – ponieważ „władze uniemożliwiły mu podjęcie leczenia”.

6 maja 2020
Freedom House umieszcza Polskę na liście dwudziestu państw, w których ChRL „żeruje na słabych lub nieistniejących instytucjach demokratycznych”.

5 maja 2020
Władze w Szigace organizują wiece i szkolenia z okazji wejścia w życie przepisów o „Utworzeniu modelowego obszaru jedności etnicznej i postępu w Tybetańskim Regionie Autonomicznym”, wzywając „Tybetańczyków i Chińczyków do zawierania mieszanych małżeństw” w zamian za rozmaite „nagrody”.

30 kwietnia 2020
W przeddzień Światowego Dnia Wolności Prasy sąd ludowy w Hunanie skazuje na 15 lat więzienia – za „wywoływanie niepokojów”, czyli krytykowanie polityki partii – dziennikarza Chen Jierena.

25 kwietnia 2020
Władze najwyraźniej wykorzystują pandemiczną sposobność, wznosząc tuż przed Dżokhangiem – najbardziej czczonym sanktuarium Tybetu, teoretycznie chronionym przed takimi wtrętami przepisami UNESCO – dwa absurdalne pawilony w chińskim stylu.

20 kwietnia 2020
„Koczownicy i pasterze” wystosowują petycję do władz centralnych przeciwko „niezgodnym z prawem” planom zmiany języka wykładowego – z tybetańskiego na chiński – w szkołach prefektury Ngaba (chiń. Aba), w prowincji Sichuan.

18 kwietnia 2020
Aresztowanie kilkunastu najważniejszych prodemokratycznych polityków i działaczy w Hongkongu.

2 kwietnia 2020
Przed otwarciem szkół w Ngabie (chiń. Aba), w Sichuanie po przerwie związanej z pandemią władze informują nauczycieli, że „latem wszystkie placówki przejdą na nauczanie w języku chińskim”. Tybetański ma być językiem wykładowym tylko na lekcjach tybetańskiego.

1 kwietnia 2020
ChRL wchodzi do złożonej z pięciu państw Grupy Konsultacyjnej – do której kompetencji należy między innymi wybieranie kluczowych „specjalnych sprawozdawców” – w Radzie Praw Człowieka ONZ.

30 marca 2020
Władze lokalne rozpoczynają kolejną kampanię promowania donosicielstwa, ogłaszając zeszłoroczne „Rozporządzenie w sprawie informowania i wynagradzania w ramach programu zwalczania pornografii i nielegalnych treści w Tybetańskim Regionie Autonomicznym”.

20 marca 2020
„Musimy aktywnie promować szybki rozwój gospodarczy i długoterminową stabilizację społeczną w Tybecie oraz konsekwentnie wdrażać jednolitą, centralną strategię zwalczania kilki dalaja – mówi Wu Yingjie, sekretarz partii w Lhasie. – Wyznawcy buddyzmu tybetańskiego muszą jednoznacznie odciąć się od kliki czternastego dalaja, pielęgnując poczucie przynależności do narodu chińskiego oraz świadomie strzegąc jedności macierzy”.

20 marca 2020
Władze chińskie kończą kwarantannę i pospiesznie otwierają „turystyczne atrakcje” w prefekturze Kardze (chiń. Ganzi) prowincji Sichuan.

17 marca 2020
„Nie zapominamy o naszej pierwotnej misji i wzniosłych ideach ochrony kraju – pisze w »Rzeczpospolitej« ambasador ChRL w Polsce. – Przewodniczący Xi Jinping osobiście dowodził działaniami podczas tej wolnej od wystrzałów wojny, osobiście również udał się na linię frontu. Wielokrotnie odbywał spotkania na najwyższym szczeblu i na bieżąco udzielał ważnych instrukcji, aby umożliwić szeroką i powszechną mobilizację w ogólnonarodowej wojnie z epidemią”, którą władze chińskie ponad miesiąc ukrywały przed własnymi obywatelami i światem, wywołując globalną pandemię.

15 marca 2020
Chińskie media oddają cześć tybetańskiemu policjantowi i członkowi partii, który „zmarł z przepracowania, walcząc z rozprzestrzenianiem koronawirusa” w Hongyuanie (tyb. Kakhog), prowincji Sichuan.

12 marca 2020
„Dziennik Tybetański” – lokalny organ Komunistycznej Partii Chin – podaje, że lhaska „służba bezpieczeństwa rozprawia się z elementami lekceważącymi zasady, które wprowadzono, by powstrzymać rozprzestrzenianie COVID-19”. Z artykułu wynika, że na jednego (przyjezdnego) zarażonego przypada 10 skazanych i 134 dochodzenia.

10 marca 2020
Nieoficjalne przedstawicielstwa tybetańskiego rządu na wychodźstwie apeluje do Tybetańczyków o „uszanowanie stanowiska władz nepalskich” i nieobchodzenie w Katmandu rocznicy narodowego powstania z 1959 roku.

6 marca 2020
Władze chińskie organizują tradycyjną manifestację siły przed „drażliwymi” marcowymi rocznicami, wyprowadzając na ulice Lhasy oddziały paramilitarnej Ludowej Policji Zbrojnej i kolumny wozów bojowych. Przywódcy lokalnych struktur partii ogłaszają stan „podwyższonej gotowości zwalczania zagrożeń bezpieczeństwa i stabilizacji” i straszą „dyscyplinarnymi sankcjami” opieszałych aparatczyków.

1 marca 2020
Władze TRA przedłużają (co najmniej do końca miesiąca) wiosenne ferie z powodu epidemii.

20 lutego 2020
Władze w Lhasie zakazały obchodzenia przypadającego 24 lutego Nowego Roku tybetańskiego kalendarza królewskiego. Choć po hucznym zwolnieniu i pożegnaniu kwiatami jedynego zarażonego (przyjezdnego z epicentrum epidemii w Hubei) TRA jest oficjalnie jedyną prowincją „wolną od wirusa”, zakaz obejmuje nie tylko imprezy masowe, ale także „zgromadzenia rodzinne”.

18 lutego 2020
Departament Stanu USA uznaje pięć chińskich redakcji – agencję Xinhua oraz partyjne dzienniki, stacje telewizyjne i radiowe – za „agendy obcego państwa”, obejmując je restrykcjami, które obowiązują ambasady i misje dyplomatyczne. Pekin protestuje i w odpowiedzi wydala trzech amerykańskich dziennikarzy.

17 lutego 2020
Władze chińskie zamykają Dału (chiń. Daofu) w prowincji Sichuan – tybetańskie epicentrum epidemii wywołanej przez „wuhańskiego wirusa”.

16 lutego 2020
Tybetańskie źródła informują, że mniszka, którą w zeszłym roku wydalono z obozowiska klasztornego Jaczen Gar w Paljulu (chiń. Baiyu), w prefekturze Kardze (chiń. Ganzi) prowincji Sichuan, odebrała sobie życie w obozie „reedukacyjnym”, nie mogąc znieść reżimu wojskowych musztr, lżenia Dalajlamy i recytowania partyjnych sloganów.

15 lutego 2020
Policja aresztuje znanego prawnika i działacza społecznego Xu Zhiyonga, który pisze, że prezydent Xi Jinping powinien ustąpić, gdyż wywołanie śmiertelnego zagrożenia ukrywaniem epidemii „stanowi kolejny dowód jego całkowitej bezradności w obliczu każdego kryzysu”.

14 lutego 2020
Wietnamska telewizja w Stanach Zjednoczonych otwiera kanał Dalajlamy.

10 lutego 2020
Rządowe media informują, że w Czamdo (chiń. Changdu) „aresztowano w trybie administracyjnym” siedem osób za internetowe dyskusje (czyli „rozpowszechnianie pogłosek i dezinformację”) o epidemii wywołanej przez nowego koronawirusa.

6 lutego 2020
Rząd w Delhi trzykrotnie zmniejsza budżetowe nakłady na pomoc dla uchodźców.

6 lutego 2020
Tybetańskie źródła informują o zwolnieniu z więzienia Czoczoka – mnicha z Serszulu (chiń. Shiqu) w Sichuanie – którego zatrzymano w grudniu 2017 roku po opublikowaniu w mediach społecznościowych zdjęcia samospaleńca.

6 lutego 2020
„Módlmy się za Panczenlamę i wszystkich tybetańskich buddystów, którzy są więzieni lub znikli za trwanie w swojej wierze”, mówi przewodnicząca Izby Reprezentantów Nancy Pelosi podczas dorocznego międzywyznaniowego „śniadania” w Waszyngtonie. W modlitwie uczestniczy prezydent Trump.

luty 2020
Hierarchowie njingmapy postanawiają nie mianować „głowy szkoły”, rezygnując z obsadzania nietradycyjnego stanowiska, które utworzono w pierwszych latach wygnania w Indiach.

27 stycznia 2020
Po pierwszych potwierdzonych przypadkach zarażenia nowym niebezpiecznym koronawirusem władze lokalne w Lhasie i innych regionach Tybetu zakazują organizowania zgromadzeń oraz zamykają świątynie, kina, hotele, kluby itd.

25 stycznia 2020
Rząd Indii ogłasza, że prof. Bob Thurman – uczony, tłumacz i niestrudzony rzecznik praw Tybetańczyków – został odznaczony orderem Padma Śri, jednym z najwyższych cywilnych odznaczeń w tym kraju.

24 stycznia 2020
Wedle medialnych doniesień tysiące Chińczyków uciekają do „bezpiecznego” Tybetu przed epidemią wywołaną przez śmiertelnego koronawirusa.

23 stycznia 2020
Nepalskie media ujawniają, że podczas październikowej wizyty przewodniczącego Xi Jinpinga podpisano – wymierzoną przede wszystkim w uciekinierów z Tybetu – „tajną umowę” o bezzwłocznym „wzajemnym wydawaniu osób, które nielegalnie przekroczyły granicę”.

21 stycznia 2020
Władze miasta Suzhou publikują zdjęcia, nazwiska, numery dowodów osobistych itd. siedmiu osób, które „niecywilizowanie” wyszły na ulicę w szlafroku lub piżamie.

17 stycznia 2020
Według Centralnego Urzędu Statystycznego współczynnik urodzeń spadł do najniższego poziomu w dziejach ChRL i wynosi 10,48 na 1000 mieszkańców.

14 stycznia 2020
Chińskie media informują o skazaniu dwunastu Tybetańczyków na kary od roku do dwóch lat więzienia za „udział w grupie przestępczej”, „propagowanie zabobonów” i „wykorzystywanie religii do zakłócania prac władz lokalnych” w okręgu Sog (chiń. Suo), w TRA.

13 stycznia 2020
Praga i Tajpej podpisują „siostrzane” porozumienie.

11 stycznia 2020
Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych TRA przyjmuje przepisy o „wzmacnianiu jedności etnicznej”, powołując się na podobne rozwiązania w sąsiednim Xinjiangu (gdzie w ciągu trzech lat internowano i poddano przymusowej „reedukacji politycznej” niemal dwa miliony Ujgurów). Kulturę mniejszości „należy traktować jako nieodłączną część rewolucyjnej i socjalistycznej kultury chińskiej”, która – jak stanowi artykuł 11 nowej ustawy – „jest zawsze emocjonalnym wsparciem, duchowym przeznaczeniem i duchowym domem wszystkich grup etnicznych w Tybecie”.

11 stycznia 2020
Agencja Xinhua podaje, że „kontrolowane przez zewnętrzne siły ciemności” wybory na Tajwanie wygrała znienawidzona przez Pekin urzędująca prezydent Tsai Ing-wen.

6 stycznia 2020
Tybetańskie źródła informują, że między 21 listopada a 12 grudnia zeszłego roku policja zatrzymała ponad trzydzieści osób w związku z protestami czterech mnichów i dwóch świeckich w miasteczku Dza Łonpo, w Serszulu (chiń. Shiqu), w prowincji Sichuan.

4 stycznia 2020
Niezależne źródła podają, że po kampanii wyburzania meczetów władze chińskie przystąpiły do niszczenia ujgurskich cmentarzy – co najmniej stu w ciągu ostatnich dwóch lat – w Turkiestanie Wschodnim (Xinjiang).

1 stycznia 2020
„Mieszkańcy Hongkongu pokazali nam, że formuła »jednego kraju, dwóch systemów« jest absolutnie nieziszczalna. Demokracja i autorytaryzm nie mogą współistnieć w jednym państwie” – prezydent Tajwanu apeluje do Pekinu w noworocznym orędziu o „uznanie istnienia Republiki Chińskiej”.

styczeń 2020
Władze Xinjiangu nakazują Ujgurom „modernizację wnętrz” i zastąpienie tradycyjnego wystroju chińskim.

30 grudnia 2019
Khenpo Sodargje – jeden z opatów Larung Garu i najdonośniejszych głosów buddyzmu tybetańskiego w Chinach – niespodziewanie ogłasza zamknięcie Instytutu Współczucia i Mądrości Bodhi, który miał oddziały na całym świecie. Uczniowie są przekonani, że decyzję wymusiły władze chińskie. Oświadczenie kończy zdanie: „Nadal będę kochał kraj i religię oraz służył rzeszom wiernych. Mam nadzieję, że pozostaną oni uczciwi i będą przestrzegać prawa”.

28 grudnia 2019
Chińscy uczeni wnioskują z wykopalisk w Njingtri, że Tybetańczycy uprawiali ziemię już w neolicie, prawdopodobnie nawet 2000 lat p.n.e.

27 grudnia 2019
Cering Łangmo – urodzona w Indiach absolwentka Uniwersytetu Nowojorskiego – zdobywa trzy nagrody Międzynarodowego Festiwalu Filmowego My Hero (MHIFF) za eksperymentalny dokument „Rozmowy z matką”.

24 grudnia 2019
„Sinizacji religii” ciąg dalszy: Chiny usuwają z lektur szkolnych wszystkie wzmianki o chrześcijaństwie, zastępując słowa Bóg i Pismo Święto „neutralnymi” określeniami „dobre niebo” i „kilka książek”. Media informują, że w listopadzie Pekin podjął decyzję o „kompleksowym przeglądzie tradycyjnych pism religijnych w celu dostosowania treści, które kłócą się z duchem czasu”.

23 grudnia 2019
Przesiedlenie trzech tysiące koczowników z Conji (chiń. Shuanghu) w prefekturze Nagczu (chiń. Naqu) Tybetańskiego Regionu Autonomicznego do okręgu Gongkar (chiń. Gongga) w Lhoce (chiń. Shannan).

23 grudnia 2019
Władze chińskie ogłaszają wykreślenie ostatnich okręgów i prefektur Tybetańskiego Regionu Autonomicznego z listy rejonów dotkniętych „skrajnym ubóstwem”.

23 grudnia 2019
Tybetańskie źródła informują, że zatrzymany w lutym Cering Dordże z okręgu Dingri w prefekturze Szigace (chiń. Xigaze) spędził ponad miesiąc w obozie „reedukacyjnym” za rozmawianie z bratem przez telefon o konieczności uczenia dzieci ojczystego języka.

11 grudnia 2019
Międzynarodowe „Forum różnorodności cywilizacji i rozwoju praw człowieka” w Pekinie wzywa Chiny stworzenia „alternatywnego modelu praw człowieka” i budowania „społeczności wspólnej przyszłości” (z projektem „nowego jedwabnego szlaku” jako gwarancji „poprawienia praw człowieka w innych krajach”).

6 grudnia 2019
Anja Sengdra – zatrzymany we wrześniu 2018 roku działacz społeczny, który naraził się lokalnym aparatczykom walką z korupcją i nadużyciami – zostaje skazany na siedem lat więzienia za „wzywanie do zakłócania porządku publicznego, wszczynanie burd i wywoływanie problemów”. Razem z nim wyroki otrzymuje ośmiu Tybetańczyków z Gade (chiń. Gande) w prowincji Qinghai. Dzimtri – brat Anji zatrzymany trzy miesiące po nim – umiera w areszcie „w niewyjaśnionych okolicznościach”.

4 grudnia 2019
Na szczycie w Londynie przywódcy państw NATO po praz pierwszy formalnie dostrzegają „wyzwanie”, jakie dla Sojuszu stanowią Chiny.

29 listopada 2019
„Wszyscy Tybetańczycy z serca pragną zachowania instytucji i linii inkarnacji Jego Świątobliwości” – obradujący w Dharamsali przywódcy wszystkich szkół buddyzmu tybetańskiego formalnie wykluczają udział chińskich władz w procesie wyznaczania następcy Dalajlamy.

27 listopada 2019
Dwudziestoczteroletni Jonten podpala się w Ngabie (chiń. Aba), w Sichuanie „w proteście przeciwko chińskim rządom”. Ginie na miejscu.

24 listopada 2019
Po policyjnym oblężeniu dwóch hongkońskich uniwersytetów, brutalnym biciu i masowych aresztowaniach demonstrantów opozycja odnosi miażdżące zwycięstwo w wyborach lokalnych, przejmując kontrolę nad 17 z 18 rad.

22 listopada 2019
Grupa robocza ONZ ds. wymuszonych zaginięć informuje, że Pekin znów nie udzielił przekonującej odpowiedzi na pytanie o los Genduna Czoki Nimy – uprowadzonego przez władze chińskie w wieku sześciu lat, gdy zgodnie z tybetańską tradycją uznano go za nowe wcielenie Panczenlamy – podając jednak, że trzydziestoletni już mężczyzna „skończył niedawno studia i znalazł pracę”.

21 listopada 2019
Policja zatrzymuje dwóch młodych mężczyzn – Jontena i Czogjala – którzy podejmują protest aresztowanych dwa tygodnie wcześniej mnichów i w biały dzień rozrzucają niepodległościowe ulotki przed komisariatem w miasteczku Dza Łonpo, w Serszulu (chiń. Shiqu), w prowincji Sichuan.

18 listopada 2019
Z inicjatywy Moniki Wielichowskiej, dotychczasowej przewodniczącej, w Sejmie IX kadencji konstytuuje się Parlamentarny Zespół na rzecz Tybetu, w którego inauguracji uczestniczy Richard Gere, prezes International Campaign for Tibet.

12 listopada 2019
Komitet Centralny Komunistycznej Partii Chin ogłasza wytyczne „zaszczepiania patriotyzmu” w szkołach, uczelniach i „wszystkich grupach społecznych” na terenie całego kraju. Ideologiczna indoktrynacja ma zaczynać się „w kołysce” i „wykorzystywać sale lekcyjne do kształtowania uczuć patriotycznych, aby nauczyć następne pokolenie przyswajania i budowania socjalizmu”.

12 listopada 2019
Tybetańskie źródła informują, że 9 marca zatrzymano w Lhasie – z powodu „politycznych postów” – dwudziestosześcioletniego Pemę Samdupa.

7 listopada 2019
Tybetańskie źródła informują, że czterdziestopięcioletni Łangczuk został 8 marca zatrzymany w Szigace (chiń. Rigaze, Xigaze) i „uwięziony” (bez poinformowania bliskich o formalnym aresztowaniu ani procesie) za udostępnienie w mediach społecznościowych książek z wykładami Dalajlamy.

29 października 2019
Tybetańskie źródła informują, że krewni nie są w stanie ustalić, co stało się z nastoletnim Thuptenem Lhundrubem, którego zatrzymano 14 maja w Kangcy (chiń. Gangca), w Qinghai za „modlenie się do Dalajlamy” w intencji zmarłego kolegi.

28 października 2019
„Tybetańczycy mają prawo do wybierania własnych przywódców religijnych. Nie może tego robić żaden obcy rząd ani instytucja” – mówi w Dharamsali, siedzibie Dalajlamy i tybetańskiego rządu na wychodźstwie, Samuel Brownback, ambasador USA do spraw wolności religijnej na świecie.

16 października 2019
Waszyngton ogłasza, że chińscy dyplomaci będą musieli informować amerykańskie władze o planowanych „oficjalnych spotkaniach”, i odpowiada na protesty Pekinu, że podobne zasady obowiązują w Chinach.

15 października 2019
„Chiński Panczen” ofiarowuje Komitetowi Centralnemu partii „thangkę” (malowidło sakralne, które nie przedstawia buddyjskich bóstw, tylko jego samego u boku przewodniczącego Xi Jinpinga) z okazji 70. rocznicy ChRL.

14 października 2019
Finał „najważniejszej rozprawy sądowej w dziejach diaspory”: Najwyższa Komisja Sprawiedliwości w tysiącstronicowym orzeczeniu przyznaje rację powodowi, Penpie Ceringowi – byłemu przewodniczącemu parlamentu na wychodźstwie i przedstawicielstwa Dharamsali w Waszyngtonie – który domagał się przeprosin za „oszczerstwa i bezprawne odwołanie” od sikjonga (i kontrkandydata w ostatnich wyborach „prezydenckich”) Lobsanga Senge.

11 października 2019
Ciąg dalszy zatrzymań Tybetańczyków, protestujących w Chennai w związku z wizytą Xi Jinpinga.

8 października 2019
Czeska Praga „wypowiada” Pekinowi „siostrzane” porozumienie.

8 października 2019
Indyjska policja zatrzymuje kilkudziesięciu Tybetańczyków przed szczytem Modi-Xi (w tym, tradycyjnie, Tenzina Cunde – poetę i działacza, którego protest „zepsuł” wizytę premiera Zhu Rongji w 2002 roku).

7 października 2019
Stany Zjednoczone nakładają sankcje na 28 chińskich firm, mających udział w łamaniu praw człowieka w ujgurskim Xinjiangu.

4 października 2019
Nepalskie media informują, że Pekin nakłania Katmandu do zawarcia umowy ekstradycyjnej, która pozwoli na wzajemne odsyłanie „przestępców i podejrzanych”. Zdaniem dziennikarzy jest ona wymierzona przede wszystkim w społeczność tybetańską i jej „antychińskie wystąpienia”, czyli wszelkie protesty przeciwko okupacji Tybetu i naruszaniu praw człowieka w Chinach.

2 października 2019
Trzydziestosześcioletni Lhadar, wcześniej objęty policyjnym dozorem za protestowanie przeciwko kampanii reedukacji politycznej, zostaje zatrzymany w Nagczu (chiń. Naqu).

1 października 2019
W 70. rocznicę proklamowania ChRL policja strzela ostrą amunicją do demonstrantów w Hongkongu.

19 września 2019
Media ujawniają, że wszyscy dziennikarze w ChRL będą musieli zdać test z lojalności wobec Xi Jinpinga. Stosowną aplikację musi zainstalować – po imiennej rejestracji – także każdy członek partii, zezwalając na bieżące monitorowanie postępów w studiowaniu myśli przewodniczącego.

13 września 2019
Do Kongresu wpływa projekt zmian w Ustawie o polityce wobec Tybetu (będącej elementem pakietu polityki zagranicznej USA), który stanowi, że kwestia sukcesji Dalajlamy i innych przywódców buddyjskich ma charakter czysto religijny, i przewiduje sankcje wobec chińskich aparatczyków, którzy spróbują mieszać się do tego procesu.

12 września 2019
Władze chińskie informują, że przesiedliły 200 tysięcy Tybetańczyków w prowincji Qinghai na ponad rok przed zakończeniem 13. planu pięcioletniego.

11 września 2019
„Zatwierdzając Genduna Czokji Nimę jako Panczenlamę, Dalajlama okazał całkowite lekceważenie rytuałom religijnym i historycznej konwencji. Było to nielegalne i nieskuteczne. Czokji Nima nie jest reinkarnacją Panczena, tylko zwykłym człowiekiem, który prowadzi obecnie normalne życie i nie ma nic wspólnego z tak zwanymi »wymuszonymi zaginięciami«. Wcielenia żywych buddów muszą przestrzegać rytuału, konwencji oraz ustaw i przepisów Chin”, delegat ChRL odpowiada na wystąpienie Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w Radzie Praw Człowieka ONZ w Genewie.

5 września 2019
Niezależne źródła informują, że nepalska policja wydała Chinom sześciu uciekinierów z Tybetu, którym udało się przekroczyć granicę w okręgu Purang (chiń. Pulan), w prefekturze Ngari (chiń. Ali). Raport RFA zostaje zakwestionowany przez nepalską organizację praw człowieka, która wytyka nieścisłości i kwestionuje osąd cytowanych świadków – ale jak podkreśla, nie jest też w stanie wykluczyć deportacji.

5 września 2019
Nepalska policja wydaje Chinom sześciu uciekinierów z Tybetu, którym udało się przekroczyć granicę w okręgu Purang (chiń. Pulan), w prefekturze Ngari (chiń. Ali).

4 września 2019
Carrie Lam, szefowa administracji Hongkongu, „wycofuje” projekt „ustawy ekstradycyjnej”, który w czerwcu uruchomił falę coraz brutalniej tłumionych protestów.

3 września 2019
Lobsang Dordże – mnich uprowadzony przed rokiem z klasztoru Kirti w Ngabie (chiń. Aba) – zostaje skazany na trzy lata więzienia. Nie wiadomo, o co był oskarżony.

1 września 2019
Litewskie ministerstwo spraw zagranicznych informuje o wezwaniu ambasadora ChRL i przekazaniu mu noty w sprawie „naruszania konstytucyjnych praw” oraz „zakłócania porządku publicznego” przez chińskich dyplomatów podczas demonstracji poparcia dla mieszkańców Hongkongu w Wilnie.

wrzesień 2019
Władze Dzamthangu (chiń. Rangtang) w Sichuanie zarządzają wyrywkowe rewizje w tybetańskich domach w poszukiwaniu „zakazanych” zdjęć Dalajlamy.

26 sierpnia 2019
Władze prowincji Qinghai wydają rozporządzenie, w którym wzywają do „nieprzerwanego ścisłego monitorowania i kontrolowania wszystkich internetowych dyskusji”. Według nowych przepisów upowszechnianie „nielegalnych” informacji, które „godzą w państwo lub Komunistyczną Partię Chin”, zagrożone jest karą od roku do ośmiu lat pozbawienia wolności.

23 sierpnia 2019
Władze chińskie inaugurują dziesięciodniowe „szkolenie z reinkarnacji żywych Buddów” dla duchownych z Tybetańskiego Regionu Autonomicznego. „System reinkarnacji nie jest sprawą czysto religijną ani indywidualnym prawem żywego Buddy, tylko ważnym elementem strategii i polityki Komunistycznej Partii Chin w tym regionie”. Szkolenie ma pomóc we „wdrożeniu” tej strategii oraz „osiągnięciu religijnej harmonii” w Tybecie.

20 sierpnia 2019
„Przygotowując się do ewentualnych działań wojennych na Płaskowyżu, Chiny po raz pierwszy użyły najpotężniejszego uzbrojenia, między innymi czołgów Typ 99A oraz robotów bojowych, podczas ćwiczeń w krainie śniegu”, informuje rządowa telewizja CCTV.

8 sierpnia 2019
„Jeden człowiek, jedna karta”: władze TRA formalnie inaugurują (wprowadzaną od początku roku) „kartę ubezpieczenia społecznego”, która „pełni wiele funkcji”, pomagając między innymi w „prowadzeniu rachunków bankowych, konsumpcji, płatnościach, przejazdach i korzystaniu z opieki zdrowotnej”, i wraz z policyjnym aparatem inwigilacji oraz testowanym systemem „kredytu społecznego” umożliwia totalną inwigilację i kontrolę całej populacji.

1 sierpnia 2019
Władze chińskie informują o zakończeniu programu – przymusowych – przesiedleń w okręgu Pasze (chiń. Basu), w Czamdo (chiń. Changdu). Tybetańczycy od lat skarżyli się tam na brak informacji, konsultacji i możliwości odwołania oraz zaniżone odszkodowania i korupcję wśród urzędników, układających się z deweloperami i przemysłem wydobywczym.

sierpień 2019
Niezależne źródła informują, że w ramach ogłoszonej w zeszłym roku kampanii „sinizacji religii” władze lokalne usuwają „wolno stojące” posągi buddyjskie w różnych prowincjach Chin właściwych.

2 sierpnia 2019
Komitet KPCh w Lhasie wydaje rozporządzenie, zakazujące – po raz pierwszy na piśmie – praktyk religijnych wszystkim emerytowanym pracownikom sektora państwowego, jednocześnie każąc sporządzić listę osób, które odwiedzają świątynie, oraz zaproponować, jak je ukarać.

1 sierpnia 2019
Adwokaci informują, że komendantura więzienia Dongchuan w Xiningu (tyb. Siling) po raz kolejny uniemożliwiła im widzenie (a co za tym idzie, także złożenie apelacji) z Taszim Łangczukiem – społecznikiem, skazanym na pięć lat pozbawienia wolności za upominanie się o konstytucyjne prawa Tybetańczyków

29 lipca 2019
Huang Qi, aresztowany przed trzema laty twórca portalu publikującego informacje o naruszeniach praw człowieka w Chinach, zostaje skazany na 12 lat więzienia.

26 lipca 2019
Jonten Rabgje z Czigdrilu (chiń. Jiuzhi) w prowincji Qinghai – skazany w 2015 roku na sześć lat pozbawienia wolności za „słuchanie zakazanych informacji zagranicznych rozgłośni radiowych” – zostaje przedterminowo zwolniony z więzienia za „dobre sprawowanie i ciężką pracę”.

25 lipca 2019
Dalajlama przyjmuje w Dharamsali liderów (rządzącej) Demokratycznej Partii Postępowej z Tajwanu.

24 lipca 2019
Jego Świątobliwość – który przy okazji nazywa siebie „najbardziej potrzebnym, lecz i najsmutniejszym” Dalajlamą – zapowiada, że odrodzi się Indiach, „nie w chińskich rękach”, bo tak każe logika kontynuacji dzieła poprzednika.

21 lipca 2019
Tybetańskie źródła informują o rewizjach, „licznych” pobiciach i zatrzymaniach za posiadanie zdjęć Dalajlamy i udział w modłach o jego długie życie w dwóch „subsydiowanych osiedlach” w Paljulu (chiń. Baiyu), w prowincji Sichuan.

19 lipca 2019
Nima Lhamo – siostrzenica Tulku Tenzina Delka, słynnego lamy, który zmarł w chińskim więzieniu, skazany w pokazowym procesie za niepopełnione zbrodnie – składa wizytę w Białym Domu w towarzystwie przedstawicieli innych prześladowanych grup religijnych i prosi prezydenta Trumpa o pomoc dla Tybetańczyków.

18 lipca 2019
Tybetańskie źródła informują, że „w ostatnich dniach” władze chińskie wywiozły 3600 mnichów i mniszek z wielkiego obozowiska klasztornego Jaczen Gar w okręgu Paljul (chiń. Baiyu), w prowincji Sichuan. Wraz z wydalonymi w maju – których część internowano i poddano „reedukacji politycznej” – liczba duchownych, zmuszonych tego lata do opuszczenia jednego z najważniejszych ośrodków studiów i praktyk buddyjskich w Tybecie, przekroczyła siedem tysięcy.

14 lipca 2019
Wang Sheng, dyrektor gabinetu Tybetańskiego Regionu Autonomicznego, ostrzega Indie przed „mieszaniem się w proces selekcji następnego Dalajlamy”.

9 lipca 2019
Kiedy tzw. „wolny świat” dbał choćby o pozory zainteresowania losem prześladowanych w Chinach, przed spotkaniami na szczycie (zwłaszcza z prezydentami Stanów Zjednoczonych) Pekin był zmuszony do wykonywania gestów „dobrej woli”, dzięki którym wolność odzyskało kilkoro najbardziej znanych więźniów politycznych, między innymi Wei Jingsheng, Harry Wu, Xu Wenli czy Ngałang Czophel. Po latach zwyczaj ten udało przywrócić się dyplomacji polskiej, ostatnimi czasy często krytykowanej za lansowanie relatywizmu standardów praw człowieka. Jak informują media, w dniu przyjazdu do Warszawy ministra spraw zagranicznych ChRL wyszedł na wolność „Piotr D., były wysoki rangą funkcjonariusz ABW podejrzany o szpiegostwo na rzecz Chin”. Po spotkaniu Wanga Yi z ministrem Czaputowiczem chińskie media pisały, że Warszawa „nie wykluczy koncernu Huawei z budowy 5G”, choć temat ten w ogóle nie pojawiał się w komunikatach publikowanych przed wizytą. Na koniec pan Wang wyraził nadzieję, że Polska „doceni zaufanie Chin”, które jest rzeczą niezwykle „cenną”.

6 lipca 2019
W Dzoge (chiń. Ruoergai), w Sichuanie policja zatrzymuje na dziesięć dni pięćdziesięcioletniego Rinso, który udostępnił w internecie zdjęcie Dalajlamy.

3 lipca 2019
Międzynarodowe media ujawniają, że chińska straż graniczna potajemnie instaluje szpiegujące aplikacje w telefonach zagranicznych turystów w Xinjiangu.

25 czerwca 2019
Ponad czterdziestu pieśniarzy z całego Tybetu bierze udział w „nieoficjalnym” koncercie zorganizowanym z okazji urodzin Karmapy w Chengdu.

25 czerwca 2019
Nepalski poseł, który miał w maju naruszyć zasadę „jednych Chin”, „potajemnie” uczestnicząc w poświęconej Tybetowi międzynarodowej konferencji parlamentarzystów w Rydze, zostaje zamieszony przez swoją partię.

22 czerwca 2019
Nepalskie służby imigracyjne zatrzymują na lotnisku i odsyłają do Stanów Zjednoczonych imiennika Penpy Ceringa, który (jako wpływowy polityk tybetańskiej diaspory i były przewodniczący emigracyjnego parlamentu) figuruje na „czarnej liście” Pekinu.
16 czerwca 2019
Kolejne wielotysięczne demonstracje w Hongkongu z żądaniem całkowitego wycofania („przełożonego” po wcześniejszych protestach) projektu ustawy ekstradycyjnej do Chin.

12 czerwca 2019
Ponad sześć tysięcy osób „ofiarowuje muzykę” przed głównym klasztorem Kałmucji w intencji długiego życia i dobrego zdrowia Jego Świątobliwości Dalajlamy.

11 czerwca 2019
Tybetańskie źródła podają, że w ciągu kilku tygodni władze chińskie wydaliły trzy i pół tysiąca duchownych z obozowiska klasztornego Jaczen Gar w okręgu Paljul (chiń. Baiyu), w prowincji Sichuan.

9 czerwca 2019
Największe demonstracje od przyłączenia w 1997 roku: milion osób wychodzi na ulice Hongkongu w proteście przeciwko projektowi ustawy, zezwalającej na ekstradycję podejrzanych i sądzenie ich w Chinach właściwych.

7 czerwca 2019
Bhutan nowelizuje kodeks karny i dekryminalizuje stosunki homoseksualne.

1 czerwca 2019
Ministerstwo rolnictwa Nepalu informuje, że Chiny – zmieniając bieg rzek – zagarnęły co najmniej 36 hektarów nepalskiego terytorium przy granicy z Tybetem.

maj 2019
Władze chińskie po raz kolejny wydalają duchownych z wielkiego obozowiska klasztornego Jaczen Gar w okręgu Paljul (chiń. Baiyu), w prowincji Sichuan. Nowa kampania wymierzona jest w mnichów i mniszki, którzy przybyli do kompleksu spoza prefektury Kardze

30 maja 2019
Premier Modi, który w 2014 roku sygnalizował „nowe otwarcie” w relacjach z Pekinem, zapraszając na ceremonię zaprzysiężenia politycznych przywódców tybetańskiej diaspory, nie powtarza tego gestu po drugim zwycięstwie wyborczym.

29 maja 2019
Otwarcie (zamkniętego po tragicznym trzęsieniu ziemi w Nepalu w 2015 roku) przejścia granicznego Kodari–Zhangmu dla przewozów towarowych.

25 maja 2019
Wang Yang – przewodniczący Ogólnochińskiej Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej (OLPKK), numer cztery w strukturach Komunistycznej Partii Chin – składa wizytę w Kardze (chiń. Ganzi), w Sichuanie i wzywa Tybetańczyków do „zwalczania separatyzmu, utrzymywania normalnych praktyk religijnych i ulżenia najuboższym”.

19 maja 2019
Pięciu Specjalnych sprawozdawców ONZ domaga się od Chin wyjaśnień w sprawie dziewięciorga Tybetańczyków, skazanych w 2016 roku na kary od 5 do 14 lat więzienia w związku z obchodami osiemdziesiątych urodzin Dalajlamy.

17 maja 2019
Tajwan jako pierwszy kraj w Azji legalizuje małżeństwa osób tej samej płci.

16 maja 2019
Prezydent Putin mówi dziennikarzom, że „Dalajlama nie ma zakazu wstępu do Rosji (niemniej nie żyje w niej wielu buddystów)”.

15 maja 2019
Indyjska dziennikarka pisze, że Dalajlama powiedział jej, iż w 2014 roku „poprosił o spotkanie” ze składającym wizytę w Delhi prezydentem Xi Jinpingiem, który „zgodził się”, ale nie dopuściły do tego „Indie”.

8 maja 2019
Dwudziestoletni Łangczen, zatrzymany za publiczne wołanie o uwolnienie Panczenlamy, zostaje skazany na cztery i pół roku więzienia za „ostentacyjne łamanie prawa” przez sąd ludowy w Serszulu (chiń. Shiqu), w prowincji Sichuan. Jego ciotka Acza Dolkar spędzi w więzieniu rok i trzy miesiące za „rozpowszechnienie informacji” o tym, co zrobił.

2 maja 2019
Konsultant kanadyjskiego wywiadu stwierdza, że rozsyłanie gróźb („obyś zdechła młodo”, „na twojej kulce jest napis Made in China”, „zlikwidujemy ciebie i twoją rodzinę” itd.) do Czimi Lhamo – Tybetanki wybranej przewodniczącą stowarzyszenia studenckiego w Toronto – „zainicjowali chińscy dyplomaci”.

maj 2019
Władze prefektury Golog (chiń. Guoluo) w prowincji Qinghai zakazują nauczania po tybetańsku wszystkich przedmiotów poza lekcjami języka tybetańskiego w klasach pierwszych.

26 kwietnia 2019
Pema Łangczen z Kardze (chiń. Ganzi) w Sichuanie, zatrzymany przez policję za publiczne odśpiewanie tybetańskiego hymnu w 2016 roku, umiera w szpitalu, „nie odzyskawszy zdrowia po torturach”.

22 kwietnia 2019
Chińskie media informują o ukaraniu 1035 aparatczyków – w tym 83 z Tybetańskiego Regionu Autonomicznego – za spowodowanie „szkód w środowisku naturalnym”.

18 kwietnia 2019
Parlament Europejski przyjmuje rezolucję, w której potępia naruszanie praw mniejszości – w tym Tybetańczyków – w Chinach.

15 kwietnia 2019
Sąd ludowy w Rebgongu (chiń. Tongren) w prowincji Qinghai skazuje na kary od trzech do siedmiu lat więzienia dziewięciu Tybetańczyków, których uznaje winnymi założenia „złej organizacji” i „zakłócania porządku poprzez mobilizowanie mas”, czyli próby uzyskania odszkodowania za pastwiska przejęte przez władze lokalne.

9 kwietnia 2019
Tybet otwiera „pierwsze międzykontynentalne połączenie”: Lhasa–Helsinki.

5 kwietnia 2019
Jego Świątobliwość Dalajlama (wspólnie z Emory University jako głównym partnerem) inauguruje w Delhi globalny program SEE – kształcenia Społecznego, Emocjonalnego i Etycznego, czyli, to często ujmuje, „higieny psychicznej”.

4 kwietnia 2019
Aparatczyk z Pośredniego Sądu Ludowego prefektury Nagczu zasłania się „tajemnicą państwową”, odmawiając zagranicznemu dziennikarzowi odpowiedzi na pytanie, jakie przestępstwo popełnił Lodo Gjaco, którego skazano na 18 lat więzienia za nagranie i opublikowanie w internecie „apelu o pokój na świecie”.

2 kwietnia 2019
Sonam – magistrant z Lanzhou – zostaje zatrzymany na terenie Uniwersytetu Minzu z powodu opublikowanej i szeroko komentowanej w internecie pracy egzaminacyjnej o zmniejszaniu się liczby etatów dostępnych dla Tybetańczyków.

kwiecień 2019
Władze chińskie zamykają dla turystów tonący w śmieciach obóz bazowy pod Everestem.

RACHUNEK BANKOWY

program „Niewidzialne kajdany” 73213000042001026966560001
subkonto Kliniki Stomatologicznej Bencien
46213000042001026966560002

PRZEKIERUJ 1% PODATKU

1% PODATKU