STOWARZYSZENIE STUDENCI DLA WOLNEGO TYBETU



12 maja 2022
Pekin zapowiada, że chińskie uczelnie nie będą uczestniczyć w międzynarodowym rankingu szkół wyższych, gdyż „mają poczucie własnej wartości i chcą zerwać obce duchowe więzi”.

11 maja 2022
Tybetańskie źródła informują, że Czogjan – znany kompozytor, dyrektor zespołu pieśni i tańca prefektury Nagczu (chiń. Naqu) i ojciec piosenkarza Cełanga Norbu, który 25 lutego dokonał samospalenia przed pałacem Potala w Lhasie – „bezustannie nękany przez aparatczyków”, odebrał sobie życie.

10 maja 2022
Policja przesłuchuje ponad 170 Tybetańczyków, protestujących przeciwko „odbieraniu pastwisk” w Gade (chiń. Gande), w prowincji Qinghai.

9 maja 2022
Chińskie media podają, że „najwyższym drzewem w ChRL” jest niemal 77-metrowa bhutańska sosna z Pema Ko w Kongpo.

8 maja 2022
Propekiński „twardogłowy” John Lee, były lokalny sekretarz ds. bezpieczeństwa, zostaje wybrany – jako jedyny kandydat w tajnym głosowaniu – nowym szefem administracji Hongkongu.

4 maja 2022
Tybetańskie źródła informują, że w listopadzie 2021 roku „w środku nocy” zabrano z domu w Darlagu (chiń. Dari), w Qinghai dwudziestoczteroletniego Palsanga, który opublikował post „o znaczeniu języka tybetańskiego”. Krewni wciąż nie mogą ustalić, gdzie jest przetrzymywany i co mu się zarzuca.

3 maja 2022
Malarz Tenzin Rigdol otrzymuje tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Kolorado.

kwiecień 2022
W związku z wydaniem „małej czerwonej książeczki” ze swoimi złotymi myślami przewodniczący Xi Jinping wzywa młodzież do „bezwarunkowego podporządkowania partii, podążania we wskazanym przez nią kierunku i dorośnięcia do dziedzictwa wiekopomnego planu narodowego odmłodzenia”.

27 kwietnia 2022
Ministerstwo spraw wewnętrznych podaje, że według ostatniego spisu 31 grudnia 2020 roku w Indiach przebywało 72312 tybetańskich uchodźców.

25 kwietnia 2022
W dniu 33. urodzin Genduna Czokji Nimy amerykański Departament Stanu wzywa Pekin do udzielenia informacji o miejscu pobytu Panczenlamy (uprowadzonego przez chińskie służby w 1995 roku) i umożliwienia mu korzystania z „podstawowych swobód i praw człowieka”.

20 kwietnia 2022
Sześciu specjalnych sprawozdawców ONZ upublicznia list z 17 lutego, w którym upomina się o troje tybetańskich więźniów politycznych – pisarza Lobsanga Lhundruba, pieśniarza Lhundruba Drakpę i nauczycielkę Rinczen Kji – wyrażając przy tym „poważne zaniepokojenie” represjonowaniem Tybetańczyków, którzy próbują chronić rodzimą kulturę czy „choćby wyrazić krytyczną opinię o polityce Chin w Tybecie”.

20 kwietnia 2022
OZPL ratyfikuje dwie konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy – w sprawie pracy przymusowej lub obowiązkowej (z 1930 roku) oraz zniesienia pracy przymusowej (z 1957 roku).

17 kwietnia 2022
W Darcedo (chiń. Kangding), w prowincji Sichuan policja zatrzymuje trzydziestosześcioletniego Logę i jego żonę Juco. „Podobno podejrzewają ich o kontaktowania się z krewnymi za granicą”.

11 kwietnia 2022
Według niezależnych ekspertów Chiny poddają przymusowej izolacji ponad 370 milionów osób w 45 miastach – co oznacza 26 procent populacji i 40 procent gospodarki – z powodu „upolitycznionej przez Xi Jinpinga” i „zupełnie niepotrzebnej na tym etapie” kampanii „zero tolerancji dla COVID”.

10 kwietnia 2022
Chińskie media informują, że Tybet, „odwdzięczając się za lata pomocy”, podarował odciętemu od świata Szanghajowi sto ton jaczego mięsa i trzy tysiące litrów wody pitnej.

5 kwietnia 2022
Po zamknięciu Szanghaju w związku z kolejną falą COVID władze wywożą do „obozów izolacyjnych” tysiące zarażonych i ich bliskich.

31 marca 2022
Komisja kontroli dyscypliny informuje o wydaleniu z partii byłego ministra sprawiedliwości Fu Zhenghuy, oskarżając go o „utratę ducha i zasad”, „dekadencję i hołdowanie zabobonom” oraz „trzymanie z zaprzysięgłymi politycznymi kłamcami”.

30 marca 2022
Cering Samdup podpala się przed komisariatem przy klasztorze buddyjskim w Dziekundo (chiń. Jiegu), w prefekturze Juszu (chiń. Yushu) prowincji Qinghai. Zostaje natychmiast ugaszony i „wywieziony” przez policję.

27 marca 2022
Osiemdziesięciojednoletni Taphun podpala się przed komisariatem przy klasztorze Kirti w Ngabie (chiń. Aba), w prowincji Sichuan. „Został natychmiast zabrany przez policję, zmarł wkrótce potem”.

27 marca 2022
Poza hucznym podpisaniem porozumienia w 2017 roku nic nie zrobiono w sprawie „nowego jedwabnego szlaku” i linii kolejowej, mającej połączyć Katmandu z Tybetem – informują nepalskie media i zapowiadają, że na szczegółowy plan działania przyjdzie czekać jeszcze co najmniej cztery lata.

25 marca 2022
„Miałem zaszczyt spotykać się z nią wielokrotnie w Stanach Zjednoczonych, a także raz w Pradze, w towarzystwie Vaclava Havla. Pochodziła z rodziny uchodźców – myślę, że przez to tak bardzo ceniła wolność i przejmowała się losem innych”, Dalajlama żegna Madeleine Albright, pierwszą kobietę na stanowisku Sekretarza Stanu.

22 marca 2022
Po dyskwalifikacji Rosjanki (za doping) Czojang Kji zostaje pierwszą tybetańską zdobywczynią złotego medalu olimpijskiego (z Londynu).

21 marca 2022
W kilka dni po publikacji raportu Departamentu Stanu, wedle którego Pekin „systematycznie uniemożliwiał” odwiedzanie Tybetu amerykańskim dyplomatom, dziennikarzom i turystom, Waszyngton obejmuje sankcjami kolejną grupę chińskich aparatczyków, odpowiedzialnych za „prześladowanie mniejszości” na terytorium ChRL i za granicą.

17 marca 2022
Niezależne źródła informują, że w październiku 2021 roku policja zatrzymała w Markhamie (chiń. Mangkang) troje nastolatków, krytykujących rugowanie języka tybetańskiego z programów nauczania. Od pięciu miesięcy nie wiadomo, co dzieje się z dziećmi; krewni podejrzewają, że zostały osadzone w obozie „reedukacyjnym”.

11 marca 2022
Pasang Norbu – przewodnik turystyczny i właściciel wypożyczalni rowerów z Gampy (chiń. Gangba) – zostaje pobity i zatrzymany przez policję, która „bezpodstawnie oskarża go o prowadzenie nielegalnej działalności gospodarczej, najwyraźniej chcąc ograniczyć kontakty Tybetańczyków z cudzoziemcami”.

10 marca 2022
W rocznicę wybuchu tybetańskiego powstania władze chińskie blokują główne arterie, wyprowadzając na ulice Lhasy wozy pancerne i uzbrojonych żołnierzy.

9 marca 2022
Rząd ChRL – obwiniający o zaognienie konfliktu NATO i Sany Zjednoczone – informuje o przeznaczeniu 5 mln yuanów (790 tys. USD) na pomoc dla Ukrainy (której w ciągu dwóch tygodni Tajwan przekazał ponad 18 milionów dolarów).

7 marca 2022
Brytyjski „Daily Mail” informuje, że chiński koncern Huawei pomaga władzom Rosji w odpieraniu hakerskich ataków w obronie Ukrainy.

5 marca 2022
Młody mężczyzna, który 25 lutego podpalił się przed Potalą w proteście przeciwko chińskim rządom, zostaje zidentyfikowany jako popularny piosenkarz i kompozytor Cełang Norbu. Według tybetańskich źródeł nie żyje.

5–11 marca 2022
Doroczne posiedzenia XIII Ogólnochińskiej Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej (OLPKK) oraz Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych (OZPL), zdominowane przez rosyjski najazd na Ukrainę (nazywany w Pekinie „operacją”) i kwestię „jednoczenia macierzy” (czyli otwarte groźby podobnego rozwiązania „kwestii” Tajwanu).

2 marca 2022
Według zachodnich wywiadów Xi Jinping – powiadomiony przez Putina o planowanym ataku na Ukrainę – poprosił o opóźnienie inwazji do zakończenia igrzysk w Pekinie.

2 marca 2022
Tybet źródła informują, że po trzydziestometrowym Buddzie i „sięgającym trzeciego piętra” Majtrei w październiku 2021 roku władze chińskie kazały też zniszczyć piętnastometrowy posąg Padmasambhawy w klasztorze Czanang, w Draggo (chiń. Luhuo), w Sichuanie.

25 lutego 2022
Sikjong Penpa Cering, prezydent Tybetańskiej Administracji w Indiach, potępia „nieludzki” atak na Ukrainę, „przypominający chińską inwazję na Tybet w 1950 roku”.

23 lutego 2022
„Niektóre państwa – radzi chińskie MSZ – powinny zadać sobie pytanie, czy kiedy USA pięciokrotnie doprowadzały do ekspansji NATO na wschód, wbrew własnym zapewnieniom umieszczając na progu Rosji ofensywną broń strategiczną, kiedykolwiek pomyślały o konsekwencjach przyparcia tego kraju do muru?”.

23 lutego 2022
You Quan, przewodniczący partyjnego Departamentu Pracy Frontu Jedności, przyjmuje – i wzywa do „aktywniejszego” sinizowania buddyzmu – „chińskiego Panczena” z okazji Nowego Roku kalendarza tybetańskiego. Pekin wydaje się konsekwentnie marginalizować „fałszywego” lamę, który wcześniej wygłaszał noworoczne „orędzia” eksponowane przez państwowe media.

22 lutego 2022
Po zaatakowaniu Ukrainy przez Putina chińska cenzura wprowadza zakaz krytykowania Rosji i oskarża Stany Zjednoczone o „podsycanie napięcia”.

17 lutego 2022
Wang Junzheng, nowy sekretarz partii w Tybetańskim Regionie Autonomicznym, odwiedza lhaskie klasztory przed marcowymi rocznicami, żeby przypomnieć mnichom, że mają być „lojalnymi wobec partii patriotycznymi i posłusznymi obywatelami”.

15 lutego 2022
Chiny ogłaszają „przełomowe” odkrycie złóż litu w masywie Czomolungmy.

13 lutego 2022
Zatrzymanie Czodron – studentki uczącej w czasie ferii tybetańskiego dzieci z rodzinnej wioski – w Riłocze (chiń. Leiwuqi), w TRA.

luty 2022
W związku z igrzyskami olimpijskimi w Pekinie władze chińskie wprowadzają „nadzwyczajne środki bezpieczeństwa” w całym Tybecie, zakazując między innymi rozmawiania z krewnymi za granicą i wzywając na codzienne przesłuchania „politycznie niepewnych”.

11 lutego 2022
Postscriptum do propagandowego zapalenia znicza w Pekinie przez ujgurską sportsmenkę: organizacja praw człowieka ujawnia, że Ujgur, który uczestniczył w sztafecie olimpijskiej w 2008 roku – Adil Abdurehim, „zaufany” członek partii, pracownik lokalnego wydziału kultury i sportu – odbywa karę 14 lat więzienia „za oglądanie kontrrewolucyjnych filmów”.

10 lutego 2022
Policja aresztuje w Draggo (chiń. Luhuo) trzech pielgrzymów za „politycznie drażliwe treści” – zdjęcia rozebranego na rozkaz władz wielkiego posągu Buddy – w telefonach.

6 lutego 2022
Podczas spotkania na obrzeżach olimpiady w Pekinie prezydent Duda dziękuje Chinom za przysłane do Polski – skądinąd niespełniające norm – covidowe maseczki ochronne, a przewodniczący Xi deklaruje, że Chiny „gotowe są pomóc Polsce stać się kluczowym ogniwem w łańcuchu dostaw do Europy”.

4 lutego 2022
Prezydent Duda – jako jedyna głowa państwa z Unii Europejskiej – uczestniczy w ceremonii otwarcia igrzysk olimpijskich w Pekinie. Według komunikatu gospodarzy Polska zajmuje trzynaste miejsce – za, kolejno, Rosją, Kambodżą, Singapurem, Kazachstanem, Kirgistanem, Tadżykistanem, Turkmenistanem, Uzbekistanem, Egiptem, Arabią Saudyjską, Katarem i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi – w rankingu gości przewodniczącego Komunistycznej Partii Chin. Chińskie media zapowiadają, że w zimowych igrzyskach wezmą udział pierwsi tybetańscy sportowcy: Jangczen Lhamo (chiń. Yongqing Lamu), Cering Dhondup (chiń. Ciren Zhandui) .

3 lutego 2022
W „apolitycznej” – jak stanowczo podkreśla Pekin – sztafecie olimpijskiej biegnie pułkownik Qi Fabao, „bohater” chińskiego ataku na indyjski obóz w „spornej” dolinie Galwan, w Ladakhu, podczas którego zginęło kilkudziesięciu żołnierzy. Delhi odpowiada „politycznym bojkotem” igrzysk.

2 lutego 2022
Według niezależnych źródeł od początku roku władze w Czamdo (chiń. Changdu) zmuszają Tybetańczyków, którzy mają krewnych za granicą, do instalowania „aplikacji szpiegującej” w telefonach komórkowych. Posiadacze „politycznych treści” są zatrzymywani i karani zakazem opuszczania miejsca zameldowania.

1 lutego 2022
„Słyszeliście, jak Stany Zjednoczone dostają w twarz? – pytają chińskie media. – Pracowali, rzecz jasna, przede wszystkim nad państwami europejskimi, ale przywódcy tacy jak prezydent Duda z Polski, prezydent Vucic z Serbii, wielki książę Henryk z Luksemburga, książę Albert II z Monako i prezes rady ministrów Bośni i Hercegowiny Tegeltia śmiało przybywają”.

24 stycznia 2022
Po prezydenckiej deklaracji obecności (interpretowanej przez gospodarzy jako „zdradzenie USA”) Andrzej Kraśnicki, szef Polskiego Komitetu Olimpijskiego, publikuje w chińskich mediach artykuł zatytułowany „Kilka wrzasków nie wpłynie na sukces zimowych igrzysk olimpijskich w Pekinie”.

20 stycznia 2022
Niezależni eksperci publikują raport, z którego wynika, że od 2014 roku władze w Pekinie – groźbami i szantażami – zmusiły do powrotu ponad 10 tysięcy uciekinierów z Chin.

19 stycznia 2022
„Jeśli wolno mi to powiedzieć, moim zdaniem kobiety są bardziej empatyczne od mężczyzn. Autentycznie troszczą się o innych, co predestynuje je do budowania bardziej pokojowego świata” – Jego Świątobliwość Dalajlama gratuluje Robercie Metsoli, nowej (i najmłodszej) przewodniczącej Parlamentu Europejskiego, „tego inspirującego przykładu współpracy różnych narodów i państw”. Premier Petr Fiala dziękuję za list gratulacyjny sikjongowi, przywołując „więzy przyjaźni miedzy naszymi narodami” oraz „oddanie dziedzictwu Dalajlamy i Havla: wolności, demokracji i praw człowieka”.

18 stycznia 2022
Prezydent Duda – wbrew najważniejszym sojusznikom, ogłaszającym „dyplomatyczny bojkot” – zapowiada udział w igrzyskach olimpijskich w Pekinie. „Członek NATO zdradził USA!”, z satysfakcją komentują chińskie media.

17 stycznia 2022
Taszi Łangczuk – biznesmen i społecznik, który spędził pięć lat w więzieniu za rozmawianie z zagranicznym dziennikarzem o swoich petycjach o zapewnienie „konstytucyjnego” miejsca ojczystemu językowi – został wezwany na przesłuchanie w związku z internetowym apelem o „zezwolenie na posługiwanie się tybetańskim w szkołach, urzędach i innych dziedzinach życia publicznego”.

12 stycznia 2022
Amerykańscy analitycy zdjęć satelitarnych informują, że Chiny „wznoszą ponad 200 budynków w sześciu »spornych« regionach Bhutanu” w pobliżu granicy Indii.

12 stycznia 2022
Tybetańskie źródła podają, że 15 sierpnia 2021 roku policja zatrzymała braci Tenzina Norbu i Łangczena Nimę, mnichów klasztoru Nenang w Draggo (chiń. Luhuo), w Sichuanie. „Nie wiadomo, dlaczego ich zabrali i ciągle trzymają. Bliscy nie mogą doprosić się zgody na widzenie”.

7 stycznia 2022
Indie wystosowują protest przeciwko budowie mostu, który Chiny przerzucają nad jeziorem Pangong w „bezprawnie okupowanym” wschodnim Ladakhu.

1 stycznia 2022
Pekin umieszcza linię kolejową Lhasa – Njingtri (chiń. Lingzhi) i „największą w kraju” fabrykę włókna węglowego w Qinghai (oraz dwie inwestycje w ujgurskim Turkiestanie Wschodnim) na liście dziesięciu „superprojektów” ChRL 2021 roku.

31 grudnia 2021
Tybetańskie źródła podają, że władze przez dwa tygodnie więziły i maltretowały przełożonych klasztoru Draggo (chiń. Luhuo) w prowincji Sichuan, żeby zmusić mnichów i lokalną społeczność – pod groźbą konfiskaty materiałów budowlanych i zniszczenia wypełniających monument relikwii – do rozebrania trzydziestometrowego posągu Buddy.

30 grudnia 2021
Władze usuwają słynny „Filar hańby” – pomnik ofiar rzezi w Pekinie, w 1989 roku – z uniwersytetu w Hongkongu.

22 grudnia 2021
Media informują, że Pekin wyposażył oddziały AL-W na granicy z Indiami w bezzałogowe wozy bojowe.

20 grudnia 2021
Policja zatrzymuje dwudziestotrzyletniego Lotena z Mato (chiń. Maduo) za krytykowanie w mediach społecznościowych „polityki językowej” (czyli „odbieranie tybetańskim dzieciom ojczystego języka”) w prowincji Qinghai. Krewni zostają powiadomieni, że „aresztowany przechodzi edukację polityczną i nie można go odwiedzać”.

20 grudnia 2021
Uzra Zeya, podsekretarz stanu do spraw bezpieczeństwa cywilnego, demokracji i praw człowieka, zostaje formalnie nominowana nową specjalną koordynatorką ds. tybetańskich w rządzie USA.

17 grudnia 2021
Archeolodzy z prowincji Shaanxi informują o odkryciu najstarszego posągu Buddy w Chinach – w grobowcu rodzinnym z czasów dynastii Han (25–220), czyli wcześniejszego o dwieście lat od znanych dotąd zabytków.

15 grudnia 2021
Władze każą krewnym „odebrać” okaleczoną Sangje Co, którą zatrzymano 17 lutego w Dziekundo (chiń. Jiegu), w prowincji Qinghai za niezgłoszenie policji utworzenia grupy na portalu społecznościowym.

15 grudnia 2021
Tybetańskie źródła informują, że Tenzin Dhargje – mnich klasztoru Barong w Serszulu (chiń. Shiqu), w Sichuanie – jest od ponad roku przetrzymywany przez policję za posiadanie zdjęć Dalajlamy i „politycznych materiałów” w telefonie komórkowym.

15 grudnia 2021
Jego Świątobliwość Dalajlama udziela pierwszej audiencji – prezydentowi Centralnej Administracji Tybetańskiej w Indiach – po półtorarocznej przerwie spowodowanej pandemicznymi restrykcjami.

14 grudnia 2021
Ponad 60 senatorów i kongresmenów z obu partii wystosowuje list, w którym wzywa administrację prezydenta Bidena do podjęcia stanowczych działań w sprawie Tybetu.

14 grudnia 2021
Niezależne źródła informują, że Thinle – zatrzymany 1 lipca dwudziestoletni mnich klasztoru Kirti w Ngabie (chiń. Aba), w prowincji Sichuan – został skazany we wrześniu na pięć lat pozbawienia wolności za „publikowanie nauk i pism Dalajlamy”.

13 grudnia 2021
Tybetańskie źródła informują, że Dhongje – biznesmen zatrzymany w 2018 roku w związku z protestami przeciwko otwarciu kopalni na zboczu świętej góry w Driru (chiń. Biru) i maltretowany w więzieniu – jest w stanie krytycznym.

10 grudnia 2021
Tybetańskie źródła informują, że Go Szerab Gjaco – zatrzymany w październiku 2020 roku mnich, nauczyciel, działacz społeczny i pisarz z Ngaby (chiń. Aba) w prowincji Sichuan – został skazany na karę dziesięciu lat pozbawienia wolności. Nie wiadomo, jakie postawiono mu zarzuty.

10 grudnia 2021
Tybetańskie Centrum Praw Człowieka i Demokracji (TCHRD) z Dharamsali udostępnia bazę danych i listę 1809 tybetańskich więźniów politycznych.

9 grudnia 2021
Oficjalnych chiński serwis publikuje informację, z której wynika, że władze – ponad trzydzieści lat brutalnie egzekwujące zasadę „jedna rodzina, jedno dziecko” – chcą zobowiązać członków partii do posiadania trójki dzieci. Wiadomość błyskawicznie znika z portalu, ale wzbudza gwałtowną dyskusję i falę spekulacji.

9 grudnia 2021
Oficjalnych chiński serwis publikuje informację, z której wynika, że władze – ponad trzydzieści lat brutalnie egzekwujące zasadę „jedna rodzina, jedno dziecko” – chcą zobowiązać członków partii do posiadania trójki dzieci. Wiadomość błyskawicznie znika z portalu, ale wzbudza gwałtowną dyskusję i falę spekulacji.

8 grudnia 2021
Nepalskie media podają, że rząd planuje wydawanie dokumentów uchodźcom, ale wyłącznie z Bhutanu, nie z Tybetu (według przedstawicielstwa ONZ w Nepalu jest 12 tysięcy Tybetańczyków, z których co trzeci nie ma dokumentów, pozwalających podjąć studia lub pracę i korzystać z podstawowych świadczeń).

8 grudnia 2021
Niezależni analitycy publikują raport, z którego wynika, że 75 procent (niemal 900 tysięcy) tybetańskich dzieci uczy się – często od czwartego roku życia – w przedszkolach i szkołach z internatem, które wychowują „lojalnych obywateli ChRL”, odbierając im tożsamość narodową, znajomość ojczystego języka i kultury.

6 grudnia 2021
Stany Zjednoczone ogłaszają „dyplomatyczny bojkot” zimowych igrzysk olimpijskich w Pekinie z uwagi na „potworne gwałcenie praw człowieka” w Chinach.

2 grudnia 2021
Media informują, że w nowym „rządzie” teoretycznie wciąż autonomicznego regionu zaledwie czterech z piętnastu przewodniczących departamentów i ich zastępców pochodzi z Tybetu. Według informatora Radia Wolna Azja 70 procent osób, piastujących w Lhasie kluczowe stanowiska, nie zna języka tybetańskiego

listopad 2021
Prefektura Colho (chiń. Hainan) w prowincji Qinghai zakazuje czynnym i emerytowanym członkom partii oraz ich bliskim udziału w „jakichkolwiek praktykach religijnych” – choćby posiadania różańców czy „zamawiania” rytuałów w intencji zmarłych.

listopad 2021
Władze chińskie zaczynają kampanię usuwania niepełnoletnich nowicjuszy z klasztorów w tybetańskich regionach prowincji Qinghai. „Z klasztorów Dica i Dziakhjung w Bajanie bezzwłocznie wydalono i odesłano do domów kilkudziesięciu małych mnichów, zabraniając im noszenia zakonnych szat”.

21 listopada 2021
Odwoławszy wcześniej ambasadora, Pekin formalnie „obniża rangę” stosunków z Litwą, która zgodziła się na otwarcie oficjalnego przedstawicielstwa Tajwanu (a także wyłamała się z formuły „17+1” – czyli forsowanego przez Chiny modelu relacji z Europą Środkową – jako niekorzystnego dla Unii Europejskiej).

18 listopada 2021
Czeski sąd orzeka, że policja złamała prawo, uniemożliwiając pokojowe tybetańskie protesty podczas wizyty przewodniczącego Xi Jinpinga w Pradze, w 2016 roku.

18 listopada 2021
Sejm IX kadencji zakończył wyjątkowo żmudny i przewlekły proces rejestracji, konstytuując Parlamentarny Zespół na rzecz Tybetu, którego przewodniczącą została ponownie posłanka Monika Wielichowska.

11 listopada 2021
Plenum KPCh przyjmuje – trzecią w dziejach – rezolucję o „historii partii”, kanonizując (jak wcześniej Mao i Denga) rządy Xi Jinpinga.

10 listopada 2021
W odpowiedzi na słowa Dalajlamy, który powiedział podczas internetowej rozmowy z dziennikarzami, że nadal marzy o pielgrzymce na górę Wutai Shan, co mogłoby być okazją do spotkania z przywódcami w Pekinie, rzecznik chińskiego MSZ oświadcza, że „drzwi do takich kontaktów są zawsze otwarte”, ale mogą one dotyczyć wyłącznie „osobistej przyszłości Dalajlamy, a nie tak zwanej kwestii Tybetu”, przy okazji nazywając rząd w Dharamsali „secesjonistyczną, nielegalną kliką”.

listopad 2021
Komisja Budżetowa amerykańskiego Senatu ogłasza wytyczne dla rządu, w których zastrzega, że rozdysponowane przez nią środki „nie mogą być wykorzystywane do wytwarzania i rozpowszechniania dokumentów, map i innych materiałów, które uznają lub przedstawiają Tybet, w tym Tybetański Region Autonomiczny oraz inne tybetańskie autonomiczne prefektury i okręgi, za część ChRL, dopóki sekretarz stanu nie powiadomi właściwych komisji Kongresu, że rząd ChRL wynegocjował wiążące porozumienie w sprawie Tybetu z Dalajlamą, jego przedstawicielami bądź demokratycznie wybranymi przywódcami narodu tybetańskiego”.

2 listopada 2021
Peng Shuai, najbardziej utytułowana chińska tenisistka, oskarża o molestowanie Zhanga Gaoli, byłego członka siedmioosobowego wszechwładnego Stałego Komitetu Biura Politycznego Komunistycznej Partii Chin i zaufanego przewodniczącego Xi Jinpinga. Post natychmiast usuwa cenzura, przy okazji blokując nawet niepaństwowe wyniki wyszukiwania słowa „tenis”.

1 listopada 2021
Usunięcie – na podstawie sierpniowej dyrektywy ministerstwa oświaty – języka tybetańskiego i ujgurskiego z afiliowanej przez UNESCO aplikacji edukacyjnej TalkMate i serwisu strumieniowego Bilibili.

29 października 2021
Cering Dziampa – założycielka i dyrektorka europejskiego oddziału International Campaign for Tibet z siedzibą w Amsterdamie – zostaje odznaczona Orderem Oranje-Nassau, który król Niderlandów nadaje za wybitne zasługi cywilne i wojskowe.

23 października 2021
Pekin przyjmuje ustawę o bezpieczeństwie granic, „sankcjonującą agresywną politykę wobec sąsiadów”.

27 października 2021
Władze chińskie dają mnichom trzy dni na zburzenie szkoły przy klasztorze Draggo (chiń. Luhuo) w prowincji Sichuan, bezpodstawnie oskarżając świątynię o złamanie przepisów budowlanych i strasząc „konfiskatą mienia”.

20 października 2021
„Od tej pory będę uważał się za Tybetańczyka – mówi Wang Junzheng, nowy sekretarz partii w Lhasie. – Moje główne zadanie polega na budowaniu harmonijnego społeczeństwa, które jest nieodwołane, oraz zdecydowanym uderzeniu w separatyzm. Trzeba aktywnie kierować buddyzmem tybetańskim, aby dostosował się on do społeczeństwa socjalistycznego, oraz propagować jego sinizację”.

19 października 2021
Nowym przewodniczącym struktur partii – czyli najwyższym namiestnikiem Pekinu – w Tybetańskim Regionie Autonomicznym zostaje mianowany Wang Junzheng, odpowiedzialny za sprawy bezpieczeństwa wicesekretarz z Xinjiangu, obłożony sankcjami przez Stany Zjednoczone, Unię Europejską, Wielką Brytanię i Kanadę za kierowanie prześladowaniami Ujgurów. Jego awans jest manifestacją buty i jawną kpiną z metod, którymi państwa demokratyczne próbują skłonić ChRL do przestrzegania międzynarodowych zobowiązań w dziedzinie praw człowieka. Zgodnie z cyklem przedzjazdowych przetasowań Qi Zhalę, dotychczasowego szefa rządu TRA zastępuje tybetański aparatczyk Yan Jinhai, sekretarz miejskiego komitetu partii w Lhasie.

16 października 2021
Tybetańskie źródła informują, że Lobsang Lhundrub (vel Di Lhaden) – „zaginiony” w czerwcu 2019 roku znany pisarz z Pemy (chiń. Banma) w prowincji Qinghai – został skazany na cztery lata więzienia. Nie wiadomo, gdzie jest przetrzymywany i kiedy odbyła się rozprawa.

14 października 2021
Chińskie media informują, że zabójca Lhamo, popularnej tybetańskiej vlogerki z Ngaby (chiń. Aba) w Sichuanie, został skazany na karę śmierci. Wyrok „zapadł natychmiast”.

11 października 2021
Kilka dni po głośnych zapewnieniach prezesa Narodowego Banku Polskiego, że „my w tej chwili żadnej pożyczki nie bierzemy, to do nas przychodzi świat i chce pożyczać”, resort finansów informuje o planowanej emisji trzyletnich obligacji na rynku chińskim. „Papiery dłużne mają być nominowane w juanie. Jak wynika z prospektu, emisja trzyletnich papierów ma wynieść do 3 mld juanów. To równowartość około 1,9 mld zł”.

7 października 2021
Dalajlama odpowiada na list parlamentarzystów, którzy od czterech miesięcy nie zaczęli pracować, nie umiejąc zgodzić się co do formuły zaprzysiężenia. Jego Świątobliwość daje wyraz „rozczarowaniu” i podkreśla, że wszystkich obowiązuje Karta (czyli konstytucja diaspory), na co deputowani jednogłośnie zobowiązują się do przestrzegania kwestionowanej dotąd przez większość procedury i bezzwłocznego złożenia ślubowania.

3 października 2021
Międzynarodowe Konsorcjum Dziennikarzy Śledczych ujawnia pakiet tajnych dokumentów, z których wynika, że chińskie firmy, w tym także państwowe, masowo wykorzystują spółki offshore do zdobywania zagranicznych funduszy i technologii podwójnego zastosowania.

1 października 2021
Z okazji narodowego święta ChRL bije rekord naruszeń przestrzeni powietrznej Tajwanu, po wyrażeniu zaniepokojenia przez Waszyngton straszy świat „trzecią wojną” i wreszcie, ustami przewodniczącego Xi, obiecuje dopełnienie „jednoczenia” macierzy.

30 września 2021
Według mediów diaspory (w większości wciąż niezaprzysiężeni) parlamentarzyści, którzy „nieformalnie” zebrali się w Dharamsali, by szukać wyjścia z najpoważniejszego kryzysu tybetańskiej demokracji, przez dwa dni „nie byli w stanie uzgodnić żadnego rozwiązania” poza „przeproszeniem i zwróceniem się o radę do Jego Świątobliwości Dalajlamy”.

23–27 września 2021
Władze chińskie zwalniają 117 zatrzymanych z miasteczka Dza Łonpo w Serszulu (chiń. Shiqu), których przez miesiąc maltretowano, musztrowano i poddawano intensywnej „reedukacji” za promowanie ojczystego języka, posiadanie zdjęć Dalajlamy i utrzymywanie kontaktów z krewnymi za granicą.

24 września 2021
Pekin zakazuje obrotu kryptowalutami.

21 września 2021
Rząd Litwy apeluje do obywateli o niekupowanie i pozbycie się telefonów produkowanych przez Chiny.

15 września 2021
Trzydziestoczteroletni Cering Dhondup – mnich i pisarz z Ngaby (chiń. Aba), który został skazany na trzy lata pozbawienia wolności w 2010 roku, „wyszedł z więzienia ciężko chory i nigdy nie odzyskał zdrowia” – umiera w szpitalu, w Chengdu.

14 września 2021
Cztery organy ONZ – grupy robocze do spraw wymuszonych zaginięć i arbitralnych uwięzień oraz specjalni sprawozdawcy do spraw mniejszości i wolności religii – informują o „wyrażeniu zaniepokojenia” losem Rinczena Cultrima i Go Szeraba Gjaco oraz „informacjami, z których wynika, że nie są to przypadki odosobnione, tylko elementy alarmującej fali arbitralnych zatrzymań, zamkniętych procesów, nieznanych zarzutów i wyroków” w Tybecie.

14 września 2021
Spikerzy obu izb zamykają drzwi brytyjskiego parlamentu przed ambasadorem ChRL (za „sankcje” nałożone na parlamentarzystów, akademików i dziennikarzy nagłaśniających gwałcenie praw człowieka w Turkiestanie Wschodnim).

13 września 2021
Przewodniczący Xi Jinping pisze list gratulacyjny do „wzorowego batalionu” 77656, „strzegącego stabilizacji i granicy” z Indiami w tybetańskiej Gampie (chiń. Gangba).

3 września 2021
Osiem kolejnych zatrzymań – prawdopodobnie za zdjęcia Dalajlamy, propagowanie języka tybetańskiego i „zagraniczne kontakty” – w Serszulu (chiń. Shiqu).

2 września 2021
„Nadawcy muszą natychmiast skończyć z nienormalną estetyką” – Pekin ogłasza zakaz pokazywania „zniewieściałych mężczyzn”, nakazując telewizji propagowanie „partyjnego etosu męskości”.

1 września 2021
Pekin wydaje wojnę „kultowi celebrytów” i grom online (ograniczając ich „dopuszczalność” dla dzieci do trzech godzin w tygodniu).

25–30 sierpnia 2021

Druga fala zatrzymań – tym razem co najmniej 53 osób – w Serszulu (chiń. Shiqu), w Sichuanie.

27–28 sierpnia 2021
Celem „pracy etnicznej” jest „konsolidowanie poczucia wspólnoty narodu chińskiego” oraz jego „tożsamości i dumy” w „strategicznej perspektywie odmładzania kraju”; wszystkie grupy etniczne „trzeba nauczyć stawiania na pierwszym miejscu interesów narodu chińskiego”, co między innymi wymaga „promowania mówionego i pisanego standardowego języka chińskiego”: „Centralna konferencja poświęcona kwestiom etnicznym” (pierwsza na takim szczeblu od 2014 roku) zatwierdza przedstawiony przez przewodniczącego Xi Jinpinga program asymilacji mniejszości narodowych w „dziele budowy nowoczesnego, bogatego socjalistycznego państwa w nowej epoce”.

25 sierpnia 2021
Władze miasteczka Dza Łonpo w Serszulu (chiń. Shiqu) wzywają na obowiązkowy wiec wszystkich pełnoletnich mieszkańców, rozpoczynając drugą falę przeszukań i zatrzymując – na miesiąc – co najmniej 50 osób za posiadanie zdjęć Dalajlamy i utrzymywanie kontaktów z diasporą.

25 sierpnia 2021
Ministerstwo edukacji ogłasza wprowadzenie „myśli Xi Jinpinga” do programu nauczania wszystkich szkół – od poziomu podstawowego.

24 sierpnia 2021
W Darlagu (chiń. Dari), w prowincji Qinghai policja zatrzymuje dwóch nastolatków, którzy na forum internetowym krytykowali „reformę”, polegającą na wprowadzeniu obowiązku nauczania wszystkich przedmiotów w języku chińskim.

22 sierpnia 2021
Podczas „najazdu” na klasztor i wioskę w Serszulu (chiń. Shiqu), w prowincji Sichuan policja zatrzymuje co najmniej 60 osób „za zdjęcia Dalajlamy”. Trzy dniu później władze zwołują „ostrzegawczy wiec” i przeprowadzają kolejną falę rewizji.

19 sierpnia 2021
COVID, odwołujący kolejne ceremonie buddyjskie i tybetańskie festyny, z dnia na dzień przestaje być zagrożeniem i „cały Tybet świętuje 70. rocznicę pokojowego wyzwolenia” – w Lhasie z kilkudziesięcioosobową delegacją władz centralnych z Wang Yangiem, członkiem Stałego Komitetu politbiura i przewodniczącym OLPKK, na czele. Media informują, że goście z Pekinu będą z tej okazji wręczać „pralki i inne upominki” kadrom, chłopom i koczownikom: „dowód specjalnej troski i wsparcia komitetu centralnego partii z towarzyszem Xi Jinpingiem jako jego jądrem”. „Należy dołożyć wszelkich starań, aby Tybetańczycy posługiwali się w mowie i piśmie językiem chińskim oraz używali chińskich symboli i wizerunków”, mówi na wiecu Wang Yang, informując jednocześnie o „zmiażdżeniu separatystycznych spisków kliki Dalaja i wrogich sił zewnętrznych”.

RACHUNEK BANKOWY

program „Niewidzialne kajdany” 73213000042001026966560001
subkonto Kliniki Stomatologicznej Bencien
46213000042001026966560002

PRZEKIERUJ 1% PODATKU

1% PODATKU