english >>
Książka nominowana do Nagrody im. Beaty Pawlak w 2008
4 lutego 2010
„Będę strzec przewodniej roli Komunistycznej Partii Chin, sprawy socjalizmu, jedności narodowej i etnicznej” – Gjalcen Norbu, mianowany przez Pekin Panczenlamą, zostaje wiceprzewodniczącym Ogólnochińskiego Stowarzyszenia Buddyjskiego.
2 lutego 2010
„Jego Świątobliwość Dalajlama konsekwentnie mówi o przyszłości Tybetu w granicach Chińskiej Republiki Ludowej, nie widzimy więc powodu, o ile chińscy przywódcy będą mieli wolę polityczną, dla którego nie moglibyśmy wypracować wspólnego stanowiska. Pragniemy powtórzyć słowa Jego Świątobliwości, który deklaruje gotowość współpracy z rządem centralnym Chin, aby Tybetańczycy mogli odzyskać godność i dumę, a ChRL zapewnić sobie stabilizację i jedność”, wysłannicy Dalajlamy zdają relację z dziewiątej rundy rozmów. „Tybet będzie szedł własną drogą z Dalajlamą i bez niego”, odpowiada agencja Xinhua.
2 lutego 2010
2 lutego 2010
Tuż po bezprecedensowej groźbie „sankcji” za dawno uzgodnioną sprzedaż uzbrojenia Tajwanowi, Pekin przestrzega prezydenta Obamę przed ewentualnym spotkaniem z Dalajlamą, grożąc, że pogorszy to stosunki dwustronne i nie pomoże USA „w walce z kryzysem”.
1 lutego 2010
Wysłannicy Dalajlamy wracają do Indii po dziewiątej rundzie rozmów z przedstawicielami władz ChRL, którzy informują media, że stanowisko Chin nie uległo i nie ulegnie żadnym zmianom.
30 stycznia 2010
Tybetańskie źródła informują o skazaniu na 19 miesięcy więzienia Tasziego Dhondupa, pieśniarza zatrzymanego w grudniu za nagranie „wywrotowej” płyty „Tortury bez śladu”.
28 stycznia 2010
Tybetańskie źródła informują o skazaniu na kary do trzech lat więzienia czworga mieszkańców okręgu Sog (chiń. Suo), zatrzymanych w grudniu przed lhaskim Dżokhangiem.
25 stycznia 2010
Centralna Administracja Tybetańska w Indiach zapowiada dziewiątą rundę rozmów między wysłannikami Dalajlamy a przedstawicielami władz w Pekinie.
24 stycznia 2010
„Jeśli sędzia depce konstytucję, nie ma pojęcia o historii partii i rzuca fałszywe oskarżenia, niszczy wizerunek kraju, który w tej sytuacji nie może mienić się harmonijnym państwem prawa” – czterech sędziwych aparatczyków KPCh wystosowuje list otwarty w obronie skazanego na 11 lat więzienia Liu Xiaobo.
18 stycznia 2010
Szef Departamentu Imigracyjnego Nepalu grozi wydaniem ambasadzie ChRL dziesięciorga uciekinierów z Tybetu zatrzymanych w drodze do Katmandu, lecz jak większość tybetańskich uchodźców zostają oni przekazani przedstawicielstwu Wysokiego Komisarza ONZ.
15 stycznia 2010
Przewodniczący Hu Jintao i premier Wen Jiabao „nadają zaszczytny tytuł Bohaterskiego Szwadronu Ośnieżonego Płaskowyżu” specjalnemu oddziałowi paramilitarnej Ludowej Policji Zbrojnej w Tybecie.
15 stycznia 2010
Zmiany we władzach TRA: nowym gubernatorem mianowany zostaje Pema Thinle (chiń. Baima Chilin, Pelma Chiley) – dotychczasowy zastępca, były oficer Armii Ludowo-Wyzwoleńczej z siedemnastoletnim stażem służby, któremu przed kilkoma dniami powierzono również fotel wicesekretarza partii. To pierwszy żołnierz na tym stanowisku od ponad trzech dekad (w pierwszym okresie chińskiej okupacji Tybetem rządzili niemal wyłącznie przedstawiciele wojska). Jego poprzednik Dziampa Phuncog (chiń. Qiangba Puncog, Xiangba Pingcuo) zajmuje stanowisko przewodniczącego legislatury, Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych. Ustępujący Legczog (chiń. Lieque, Legqog) przechodzi na emeryturę.
15 stycznia 2010
ZPL informuje, że w minionym roku gospodarka TRA wzrosła, tradycyjnie, o 12 procent, a dochody „chłopów i koczowników” o 13 procent – do 3589 yuanów rocznie (czyli 1,44 USD dziennie) na głowę.
13 stycznia 2010
Po wykryciu serii „niezwykle wyrafinowanych” ataków na konta pocztowe chińskich działaczy praw człowieka oraz kilkadziesiąt ważnych instytucji koncern Google zapowiada, iż przestanie cenzurować chińską wersję wyszukiwarki i że rozważa wycofanie się z ChRL. „To nie Google opuszcza Chiny, to Chiny opuszczają świat”, komentują „obywatele sieci”. Inni składają kwiaty i zapalają świeczki przed siedzibą koncernu w Pekinie, czego natychmiast zakazują władze.
11 stycznia 2010
„W ciągu 30 lat urzędnicy państwowi uciekli z kraju z 50 miliardami dolarów”, informują chińskie media.
8 stycznia 2010
V Forum ds. Tybetu: specjalne posiedzenie Biura Politycznego Komitetu Centralnego KPCh poświęcone „długofalowej stabilizacji” w Tybecie – priorytetami partii pozostają szybki rozwój gospodarczy i walka z „separatyzmem”.
28 grudnia 2009
Dhondup Łangczen, pomysłodawca i reżyser filmu „Pożegnanie ze strachem”, ukazującego nastroje Tybetańczyków przed igrzyskami olimpijskimi w Pekinie, zostaje skazany na sześć lat więzienia.
29 grudnia 2009
W Urumczi zostaje stracony Akmal Shaikh – Brytyjczyk oskarżony o przemyt narkotyków, ojciec dwojga dzieci w Polsce – pierwszy obywatel kraju europejskiego skazany w ChRL na karę śmierci.
28 grudnia 2009
Dhondup Łangczen, pomysłodawca i reżyser filmu „Pożegnanie ze strachem”, ukazującego nastroje Tybetańczyków przed igrzyskami olimpijskimi w Pekinie, zostaje skazany na sześć lat więzienia.
25 grudnia 2009
Władze chińskie skazują na śmierć pięciu kolejnych Ujgurów w związku z lipcowymi zamieszkami w Turkiestanie Wschodnim.
25 grudnia 2009
Liu Xiaobo, rzecznik praw Tybetańczyków, inicjator i współautor Karty 08, zostaje skazany na 11 lat więzienia za „podżeganie do działalności wywrotowej”.
22 grudnia 2009
Media informują, że zaginiony w maju szyfrant polskiego wywiadu wojskowego mógł zostać zwerbowany przez Chiny.
23 grudnia 2009
Phurbu Rinpocze – słynny nauczyciel buddyjski i działacz społeczny, zatrzymany w maju 2008 roku w związku z protestem kilkudziesięciu mniszek z jego klasztorów – zostaje skazany w Kardze na osiem i pół roku więzienia.
21 grudnia 2009
Według Chińskiej Akademii Nauk Społecznych internet stał się „najważniejszym narzędziem kształtowania opinii publicznej” w ChRL. Zdaniem badaczy wzrosła też liczba masowych protestów i – aż o 15 procent w stosunku do zeszłego roku – przestępstw.
17 grudnia 2009
Władze chińskie zakazują rejestrowania prywatnych stron internetowych w domenie .cn.
grudzień 2009
Wyższy Sąd Ludowy w Chongqingu orzeka, że przypadki śmierci urzędników państwowych podczas spożywania alkoholu będą traktowane jako „wypadki przy pracy” (i zostaną objęte procesem odszkodowawczym).
16 grudnia 2009
Minister obrony RP podpisuje w Pekinie pierwszą polsko-chińską umowę o współpracy w dziedzinie obronności (jak wynika z opublikowanych przez Pekin zdjęć, rozmowy tłumaczy dwoje chińskich tłumaczy w mundurach).
5 grudnia 2009
W Njagczu (chiń. Yajiang) setki Tybetańczyków domagają się uwolnienia odbywającego karę dożywotniego więzienia Tulku Tenzina Delka. Policja brutalnie pacyfikuje protest i zatrzymuje kilkadziesiąt osób.
5 grudnia 2009
W szpitalu w Kardze umiera Jangkji Dolma, mniszka aresztowana – i torturowana – za udział w symbolicznym proteście 24 marca.
3 grudnia 2009
Aresztowanie pieśniarza Tasziego Dhondupa, który ukrywał się w Silingu (chiń. Xining) po nagraniu – wpisanej na indeks – płyty „Tortury bez śladu”, będącej hołdem dla Dalajlamy i ofiar zeszłorocznych protestów.
3 grudnia 2009
Pięć kolejnych wyroków śmierci po lipcowych rozruchach w Turkiestanie Wschodnim.
1 grudnia 2009
Władze chińskie zapowiadają „przeniesienie” wszystkich chłopów i koczowników z TRA do „nowych domów” do końca 2010 roku.
27 listopada 2009
Wyniki sondażu dla dziennika Rzeczpospolita: Dalajlama (z co piątym głosem) jest według Polaków szóstym „najpotężniejszym człowiekiem świata”. Przewodniczący Hu Jintao – dwunastym.
17 listopada 2009
Prezydent Obama wzywa w Pekinie do „szybkiego” powrotu do dialogu z przedstawicielami Dalajlamy.
12 listopada 2009
„Jako Czarny prezydent, sławiący Lincolna za zniesienie niewolnictwa, powinien szczególnie sympatyzować z naszą polityką wobec Dalajlamy i niepodległości Tybetu”, mówi rzecznik chińskiego MSZ w przeddzień pierwszej wizyty Baracka Obamy w Chinach.
9 listopada 2009
Chińskie media informują o straceniu dziewięciu uczestników lipcowych rozruchów w Turkiestanie Wschodnim.
29 października 2009
Prezydencja – w imieniu Unii Europejskiej i w imię „bezwarunkowego” sprzeciwu wobec kary śmierci – potępia egzekucję Lobsanga Gjalcena i Lojaka.
23 października 2009
Pekin – odpowiadając na formalny protest brytyjskiego MSZ – potwierdza stracenie dwóch więźniów: Lobsanga Gjalcena i Lojaka.
20 października 2009
Według niezależnych tybetańskich źródeł o jedenastej rano w Lhasie zostaje straconych czworo uczestników zeszłorocznych protestów: Lobsang Gjalcen, Lojak, Penkji (choć wykonanie jej wyroku zawieszono w kwietniu na dwa lata) oraz „mężczyzna z Ramocze”. Zwłoki Lobsanga Gjalcena zostają wydane krewnym. Rodzina Lojaka dostaje jedynie prochy.
19 października 2009
Tybetańskie źródła informują o skazaniu na kary od roku do siedmiu lat więzienia trzech mnichów, uczestników zeszłorocznego protestu w Draggo (chiń. Luhuo), w Sichuanie.
18 października 2009
„Oto klucz do energetycznej niezależności Chin”, Pekin ogłasza znalezienie największych podziemnych złóż klatratu metanu na Płaskowyżu Qinghai-Tybet.
15 października 2009
Kolejnych sześć wyroków śmierci i trzy kary dożywotniego więzienia w Urumczi.
14 października 2009
Policjanci z Kardze okradają i trzema strzałami zabijają na komisariacie Sangje, tybetańskiego kierowcę. Przed linczem ratuje ich interwencja buddyjskiego mnicha.
12 października 2009
Sąd Ludowy w Urumczi orzeka sześć kar śmierci i jedno dożywocie za lipcowe rozruchy w Turkiestanie Wschodnim. Wszyscy skazani są Ujgurami.
6 października 2009
Dalajlama rozpoczyna wizytę w Waszyngtonie – i po raz pierwszy od 1991 roku nie spotyka się z urzędującym prezydentem Stanów Zjednoczonych.
6 października 2009
Tybetańskie źródła informują o skazaniu na karę piętnastu lat więzienia Jesze Czodron, emerytowanej lekarki oskarżonej o przekazywanie informacji o zeszłorocznych protestach w Lhasie.
1 października 2009
Aresztowanie trzech Tybetańczyków z okręgu Sog (chiń. Suo) za umieszczenie w internecie zdjęć i wystąpień Dalajlamy.
1 października 2009
Sześćdziesiąta rocznica proklamowania ChRL. W stolicy władze ogłaszają zakaz sprzedawania noży, puszczania latawców, otwierania okien i opuszczania domów na trasie parady. Do strzeżenia porządku „mobilizują” dwa razy więcej ochotników niż w czasie igrzysk olimpijskich – osiemset tysięcy – a w ramach prewencyjnej kampanii „mocnego uderzenia” zatrzymują cztery razy więcej osób. W całym kraju zablokowane są transmisje zagranicznych stacji telewizyjnych, a dysydenci osadzeni w aresztach domowych.
23 września 2009
Pekin zamyka Tybet dla cudzoziemców przed obchodami 1 października.
16 września 2009
Grupa Tybetańczyków skanduje niepodległościowe hasła i zawiesza na drzewie tybetańską flagę w trakcie plenerowego koncertu w okręgu Nangczen (chiń. Nangqian), w prowincji Qinghai. Policja, która bezskutecznie szuka „sprawców” w tłumie widzów, bije czworo dzieci filmujących incydent.
14 września 2009
Indyjskie służby ujawniają, że w trakcie ostatniej serii organizowanych przez Chiny incydentów ostentacyjnego naruszania granicy postrzeleni zostali dwaj indyjscy żołnierze (co zdarzyło się po raz pierwszy od 1996 roku, kiedy to obie strony zobowiązały się do bezwarunkowego nieotwierania ognia w strefie przygranicznej).
13 września 2009
Wysłannicy prezydenta USA Baracka Obamy składają pierwszą oficjalną wizytę w Dharamsali.
10 września 2009
Tybetańskie źródła informują o zgonie Ngałanga Łopela, zatrzymanego w marcu 2008 roku, torturowanego w lhaskim areszcie śledczym mnicha Drepungu.
8 września 2009
Władze chińskie ogłaszają kampanię „mocnego uderzenia” w TRA w ramach przygotowań do sześćdziesiątej rocznicy proklamowania ChRL.
29 sierpnia 2009
Zatrzymanie dwudziestu Tybetańczyków, którzy dzień wcześniej zerwali chińską flagę i modlili się o długie życie Dalajlamy w Serszulu (chiń. Shiqu), w Kardze.
28 sierpnia 2009
Komitet do spraw Likwidacji Dyskryminacji Rasowej wzywa Chiny do „humanitarnego traktowania” i zapewnienia „uczciwych procesów” zatrzymanym po protestach w Tybecie i Turkiestanie Wschodnim.
23 sierpnia 2009
Według oficjalnych danych ruch turystyczny w TRA „pobił nowy miesięczny rekord”: ponad 1,2 miliona przyjezdnych w lipcu.
sierpień 2009
Przed rocznicowym obchodami, podobnie jak przed igrzyskami, władze chińskie ogłaszają dwumiesięczną kampanię „oczyszczania” Pekinu, m.in. mobilizując w tym celu „800 tysięcy ochotników” i zamykając miasto dla „petentów”.
13 sierpnia 2009
Sąd ludowy okręgu Maczen (chiń. Maqin) skazuje na kary od pół roku do siedmiu lat więzienia sześciu mnichów z klasztoru Ragja i dwóch świeckich Tybetańczyków, którzy 21 marca uczestniczyli w masowym proteście po samobójczej śmierci Tasziego Sangpo.
11 sierpnia 2009
Pekin informuje, że do tej pory zwolniono 1200 Tybetańczyków zatrzymanych w związku zeszłorocznymi „rozruchami”.
6 sierpnia 2009
„Mam dwie prośby do naszych chińskich braci i sióstr, uczestniczących w tej konferencji. Po pierwsze, zwracam się do was o radę i szczere opinie na temat kroków, jakie należy podjąć w przyszłości w celu rozwiązania problemu Tybetu. Po wtóre, proszę o waszą pomoc w poniesieniu Chińczykom naszego przesłania: nie żywimy żadnej nienawiści do naszych chińskich braci i sióstr, nie jesteśmy przeciwni ani Chińczykom, ani Chinom. Proszę o waszą pomoc i współpracę, aby zapobiec przekształceniu kwestii Tybetu w problem uprzedzeń rasowych i wrogości między naszymi narodami”, Dalajlama inauguruje tybetańsko-chińską konferencję w Genewie.
4 sierpnia 2009
Sąd ludowy w Czamdo (chiń. Changdu) skazuje na kary dwóch lat więzienia trzech Tybetańczyków, którzy protestowali przeciwko aresztowaniu tybetańskich urzędników, oskarżanych przez przełożonych o brak gorliwości i skuteczności w prowadzeniu kampanii „edukacji patriotycznej”.
3 sierpnia 2009
Sąd ludowy prefektury Kardze skazuje na karę pięciu lat więzienia Sangje Tasziego, który rok wcześniej zorganizował symboliczny protest, malując twarz w barwy flagi tybetańskiej oraz rozdając ulotki z hasłami „Niech żyje Dalajlama” i „Wolny Tybet”.
27-29 lipca 2009
Jego Świątobliwość Dalajlama składa czwartą wizytę w Polsce, podczas której zostaje honorowym obywatelem Warszawy.
22 lipca 2009
Pekin ogłasza, że jego polityka „nie miała nic wspólnego” z krwawymi wydarzeniami w Turkiestanie Wschodnim, za które winę ponoszą wyłącznie „trzy elementy”: separatyści, terroryści i ekstremiści religijni.
17 lipca 2009
Samotny mężczyzna wbiega na stadion w Czamdo, rozrzucając ulotki i skandując niepodległościowe hasła. Tłum wiwatuje, demonstrantowi udaje mu się uciec, ale zostaje zatrzymany cztery dni później.
15 lipca 2009
Gjalcen Norbu, mianowany przez Pekin Panczenlamą, składa pierwszą od dwóch lat wizytę w Lhasie.
10 lipca 2009
Chiny otwierają pierwsze bezpośrednie połączenie lotnicze Pekin-Lhasa.
8 lipca 2009
„Z całą mocą apeluję do władz chińskich o wykazanie się umiarkowaniem oraz rozumem i dalekowzrocznością”, wzywa Dalajlama w obliczu tragedii w Turkiestanie Wschodnim.
5 lipca 2008
Masowy antychiński protest w Urumczi. Według oficjalnych danych giną co najmniej 192 osoby, źródła ujgurskie podają liczbę czterokrotnie wyższą. W następnych dniach Hanowie odpowiadają brutalnymi atakami na Ujgurów. Władze odcinają od świata Turkiestan Wschodni.
koniec czerwca 2009
Chińscy urzędnicy rozpoczynają bezprecedensową kampanię w okręgach Draggo (chiń. Derong) i Darcedo (chiń. Kangding) Tybetańskiej Prefektury Autonomicznej Kardze (chiń. Ganzi), w prowincji Sichuan. Grupy robocze wygłaszają mowy pochwalne na cześć Dalajlamy, zachęcają zdumionych, często bardzo podejrzliwych chłopów do eksponowania jego portretów (za co jeszcze niedawno grożono tam konfiskatą domów i wtrącano do więzień), a nawet rozdają zdjęcia tybetańskiego przywódcy.
28 czerwca 2009
Osiemnastoletni Lobsang Njandak idzie w kierunku komisariatu w Czamdo z tybetańską flagą i transparentem. Zostaje natychmiast zatrzymany.
20 czerwca 2009
W lhaskim okręgu Maldrogongkar Tybetańczycy ścierają się z chińskimi górnikami, którzy budują kanał, doprowadzający wodę z rzeki do kopalni (i powodujący wysychanie lokalnych źródeł). Interweniuje policja, kilka osób odnosi rany.
18 czerwca 2009
„Mój następca nie musi łączyć funkcji politycznych i duchowych”, mówi Dalajlama, opowiadając się za całkowicie demokratycznym systemem rządów.
17 czerwca 2009
Centralne Biuro Cywilizacji Duchowej zapowiada rekrutację „10 tysięcy ochotników”, których zadaniem będzie „monitorowanie internetu”.
16 czerwca 2009
„W Chinach było gorzej niż w Guantanamo”, mówią Ujgurzy zwolnieni z niesławnego amerykańskiego więzienia.
15 czerwca 2009
Uniwersytet Pekiński zaczyna wypłacać premie absolwentom, którzy zdecydują się na pracę w Tybecie.
11 czerwca 2009
ChRL odrzuca wszystkie (siedemdziesiąt) rekomendacje państw członkowskich w Radzie Praw Człowieka ONZ.
9 czerwca 2009
Indyjskie media informują, że Dalajlama nie przyjął dymisji premiera Samdonga Rinpocze, który chciał ustąpić na rzecz „młodszego, świeckiego kandydata, najlepiej kobiety”.
8 czerwca 2009
Według sztokholmskiego instytutu badawczego ChRL przesuwa się na drugie miejsce na liście państw wydających najwięcej na zbrojenia.
2 czerwca 2009
Władze chińskie ograniczają dostęp od internetu i blokują audycje zagranicznych rozgłośni przed dwudziestą rocznicą masakry w Pekinie.
28 maja 2009
„Jako radni tak szczególnie doświadczonego przez historię miasta jak Warszawa mamy moralne prawo i zarazem obowiązek złożyć wyrazy szacunku i uhonorować człowieka, który zabiega dla swoich rodaków i swojego kraju o wolność i suwerenność, którą my cieszymy się już od 20 lat”, Jego Świątobliwość Dalajlama zostaje honorowym obywatelem Warszawy.
24 maja 2009
Masowy protest przeciwko zapowiedziom przesiedlenia tysięcy Tybetańczyków – w związku z budową tamy – w Dału (chiń. Daofu), w Kardze.
22 maja 2009
Sąd Ludowy w Czamdo (chiń. Changdu) skazuje na kary od 12 do 15 lat więzienia sześciu mnichów z klasztoru Czokhor, oskarżonych o „spowodowanie wybuchu” i udział w demonstracjach.
19 maja 2009
Chiny zgłaszają podejrzenie pierwszego przypadku świńskiej grypy w Tybecie.
index
